Ιδού, ο Νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός…

Το πρόβλημα με την ΔΗΜ.ΑΡ. είναι ότι σε σύντομο χρονικό διάστημα διαμορφώθηκαν οι δύο «ψυχές» της. Η ιστορική αναγκαιότητα των καιρών επιτάχυνε την διαμόρφωση αυτή και θα ορίσει τις αναμενόμενες εσωτερικές εξελίξεις στον συγκεκριμένο χώρο. Η μία «ψυχή» θα εξακολουθήσει να φλερτάρει επίμονα με την κυβερνητική σοσιαλδημοκρατία των καιρών μας θέτοντας αδιάλειπτα το θέμα της συνδιαχείρισης της εξουσίας, προσπαθώντας να καλύψει το κενό που αφήνει το «πολιτικό πτώμα» του ΠΑ.ΣΟ.Κ χρησιμοποιώντας πρωτογενές υλικό από την φθαρμένη σάρκα του. Η άλλη «ψυχή» της παράταξης θα προσεγγίζει την λογική της μετωπικής κυβερνώσας αριστεράς με τις όποιες επιφυλάξεις αλλά και την διάθεση για αναγκαίες συνθέσεις που πιθανά θα προκύψουν στον χώρο πέριξ του ΣΥ.ΡΙΖ.Α.

Εάν ρίξουμε μια προσεκτική ματιά στον νέο πολιτικό χάρτη της χώρας μας έτσι όπως αυτός διαμορφώθηκε μετά από την τελευταία εκλογική αναμέτρηση προκύπτει το συμπέρασμα πως οι δύο αυτές «ψυχές» δεν θα μπορέσουν να ισορροπήσουν σε ενιαίο πολιτικό χώρο. Και αυτό γιατί όλο το φάσμα που καλύπτει τον χώρο της Αριστεράς έχει ήδη σχηματοποιηθεί και καθιερωθεί, ενώ υπάρχει σε εξέλιξη η απόπειρα πολιτικής «νεκρανάστασης» της εγχώριας κυβερνώσας σοσιαλδημοκρατίας. Το δίλλημα είναι διττό. Είτε παρεμβαίνει στην διαμόρφωση ενός Αριστερού ενιαίου μετώπου σε συνεργασία με τους Οικολόγους-Πράσινους, είτε θα επιχειρήσει να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στην διαδικασία της «νεκρανάστασης». Ενδιάμεσος χώρος πολύ φοβάμαι ότι δεν θα υπάρξει. Εκτός εάν προτιμηθεί η «ζωή στην εντατική» δηλαδή η επιβίωση στο όριο πάντα μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας.  

Προσωπική μου άποψη είναι ότι η πλειοψηφούσα τάση αυτή την στιγμή σκέπτεται ανελλιπώς με ποιόν τρόπο θα αποκαταστήσει την «χαμένη τιμή» της ελληνικής σοσιαλδημοκρατίας, θεωρώντας πρωτίστως ότι τα ευρωπαϊκά εκλογικά μηνύματα συμβάλουν θετικά προς αυτή την κατεύθυνση χωρίς ωστόσο να υπολογίζει την ελληνική ιδιαιτερότητα των τριών τελευταίων χρόνων. Δεν ήταν τυχαία η επιλογή της «διερευνητικής  επαφής» του κόμματος και η εμφάνιση του στον διάλογο μεταξύ των προθύμων για την συγκρότηση της κυβέρνησης Παπαδήμου. Προφανώς ούτε και η «σύμπτωση απόψεων» με ΠΑ.ΣΟ.Κ – Ν.Δ. για τον σχηματισμό κυβέρνησης μέχρι το 2014. Οι προσπάθειες αυτές αναδεικνύουν την απόφαση της πλειοψηφίας δια της σταδιακής ολίσθησης να «εκπαιδευθούν» και να «συνηθίσουν» στελέχη, φίλοι και ψηφοφόροι του κόμματος στην ιδέα ότι πρέπει να κοπεί ο ομφάλιος λώρος που συνδέει πολιτικά (εάν εξακολουθεί να συνδέει) οτιδήποτε θυμίζει το πρόσφατο παρελθόν της συμμετοχής στον ΣΥ.ΡΙΖ.Α.

Προς το παρόν είναι βολικό να καλύπτονται πίσω από την «αναγκαστική συμμετοχή» του ΣΥ.ΡΙΖ.Α στην κυβέρνηση. Όμως, το άλλοθι αυτό σύντομα θα καταρρεύσει. Εκτός από το αβάσιμο του επιχειρήματος σύντομα θα κληθούν να κάνουν το επόμενο βήμα. Γιατί η απροσδιόριστη εμμονή στην καταγγελία του ΣΥ.ΡΙΖ.Α και ο ετεροπροσδιορισμός ως προς τις απόψεις και τις επιλογές του δεν αποτελούν επαρκές πολιτικό πλαίσιο μέσα από το οποίο μπορεί ένα κόμμα να διαμορφώσει τις μακροπρόθεσμες επιλογές του. Ως εκ τούτου θα πρέπει να κινηθεί είτε δεξιόστροφα, είτε αριστερόστροφα από την σημερινή θέση που κατέχει στον πολιτικό χάρτη. Σε διαφορετική περίπτωση σύντομα θα οδηγηθεί σε καθεστώς πλήρους προγραμματικής παραλυσίας.

Ο μοναδικός συνδετικός κρίκος που κρατάει έστω και δύσκολα τις λεπτές εσωτερικές ισορροπίες είναι το πρόσωπο του Φώτη Κουβέλη. Θεωρώ δύσκολο να παραμείνει «άφθαρτος» και «αναλλοίωτος» στο πέρασμα του χρόνου. Από την στιγμή που αργά ή γρήγορα θα τέθει θέμα διαδοχής ή θέμα αποσαφήνισης της πολιτικής γράμμης ο «πολιτικός χρόνος» για τον σημερινό πρόεδρο θα αρχίσει να μετράει αντίστροφα.

Η επόμενη εβδομάδα θα είναι πλούσια σε εξελίξεις σε όλο ανεξαιρέτως το πολιτικό φάσμα. Για όποιον αποκωδικοποίησε την χθεσινή πολιτική συμπεριφορά του Αντώνη Σαμαρά θα κατάλαβε ότι πρόκειται περί «ειλημμένης απόφασης» η αντικατάσταση του. Είναι απίστευτο πως το «σύνδρομο της ήττας» συντροφεύει πάντα τις προσπάθειες του. Μεταξύ μας, όταν έχεις επιλέξει για κύριο συνεργάτη τον Μιχελάκη δεν δικαιούσαι να απορείς.  Ο δε «βουλιμικός» με την εξουσία Βενιζέλος μέσα σε μια νύχτα κατήργησε όλα τα εκλεγμένα όργανα (από Πολιτικό Συμβούλιο μέχρι Νομαρχιακές Επιτροπές) του ΠΑ.ΣΟ.Κ. χρεώνοντας με αυτό τον τρόπο την εκλογική συντριβή στους «στρατιώτες» και όχι στον «στρατηγό». Πρόκειται για την επιτομή του αυταρχισμού και του φασισμού.  

Πιθανά η προσωρινή(;) κατάρρευση του δικομματισμού να ανοίξει νέες διεργασίες και στην Αριστερά. Αρκεί να μην χάσει το ραντεβού με την Ιστορία για μια ακόμη φορά.  Το ραντεβού αυτό δίνεται σπάνια και χωρίς να υπολογίζεται ο βαθμός της ωριμότητας και της ετοιμότητας. Σε κάθε περίπτωση οι καιροί δεν περιμένουν.

Advertisements

το ταραχώδες σύμπαν της ελληνικής αριστεράς.

 

Η απεικόνιση της αέναης κίνησης και σύγκρουσης στο «σύμπαν» της Ελληνικής Αριστεράς.
Ο μόνος, κατά την γνώμη μου, που θα μπορούσε να δώσει μια πειστική απάντηση για το φαινόμενο αυτό είναι ο καθηγητής Ευτύχης Μπιτσάκης.

Δυστυχώς δεν διαθέτω πληροφορίες για το copyright…

οταν οι λέξεις χάνουν το νόημα τους.

 

Θα προσπαθήσω να γράψω μερικά λόγια για τα χθεσινά. Δεν ξέρω εαν θα τα καταφέρω αλλά λέω να προσπαθήσω. Παρ’ όλο που συμφωνώ με όσα διάβασα εδώ…καταγγελία εργαζομένης στη «MARFIN BANK »  
αυτό δεν σημαίνει ότι εξισσοροπούνται οι ευθύνες. Καταθέτω τις εξής δύο μαρτυρίες : Eυρισκόμενος μαζί με φίλους στο τεράστιο μπλοκ των δασκάλων και των καθηγητών, στο ύψος της Βεραντζέρου εμφανίστηκαν στην κυριολεξία από το πουθενά ομάδα των 15 περίπου ατόμων, κινούμενη στο αριστερό πεζοδρόμιο όπως προχωρούσαμε, φορώντας κουκούλες και κράνη, άρχισαν να κατεβάζουν αδιακρίτως τζαμαρίες ενώ  όταν οι συμμετέχοντες στο συγκεκριμένο μπλοκ τους αποδοκίμαζαν και τους ζητούσαν να φύγουν από δίπλα τους, η απάντηση τους ήταν η επίδειξη των μολότοφ που είχαν στα χέρια τους και οι χειρονομίες προς όσους τους αποδοκίμαζαν έντονα. Η δεύτερη μαρτυρία είναι από φίλη που κατάφερε να κλειστεί στο Βιβλιοπωλείο IANOS με αποτέλεσμα να ζήσει από κοντά μια παρόμοια κατάσταση με αυτή της  τράπεζας, ενώ στις εκλήσεις όσων ήτανε μέσα, αυτοί που σπάγανε τις βιτρίνες  απαντούσαν ως εξής « σήμερα θα σας κάψουμε».

Δεν με ενδιαφέρει που ανήκουν οι συγκεκριμένοι. Με ενδιαφέρει απολύτως το αποτέλεσμα. Ενα αποτέλεσμα που είναι πολύ νωρίς ακόμα για να καταλάβουμε τις παρενέργειες του. Εαν εχθές ολοκληρώνονταν η πορεία αναίμακτα, στην αμέσως επόμενη συγκέντρωση θα μετράγαμε οχι 130.000 κόσμο, αλλά τουλάχιστον 200.000. Κάποιοι, είμαι σίγουρος ότι δεν θα το ήθελαν και είτε λόγω ότι έχουν στοχοποιήσει ολόκληρη την κοινωνία σαν εχθρό τους, είτε εκτελούσαν διατεταγμένες υπηρεσίες, άφησαν πίσω τους αίμα. Δεν ξέρω εαν αυτοί οι «κάποιοι»  λειτουργούν ως φωτεινή μειοψηφία, είτε ως έμισθα όργανα του παρακράτους, δεν έχει τόσο σημασία, όσο σημασία έχει το τελικό αποτέλεσμα. Τώρα που οι στιγμές είναι πραγματικά πολύ δύσκολες, αφενός οφείλουμε να μην μας  «καταπιεί» η άβυσσος του χθεσινού θλιβερού γεγονότος γιατί το κίνημα πρέπει να συνεχίσει τις κινητοποιήσεις του εναντίον των οικονομικών μέτρων και αφετέρου να καταλάβουμε ότι η έννοια της λέξης «εξέγερση»  δεν αφορά κάποια μηχανική διαδικασία. Η εξέγερση και όχι η εκτόνωση, νοηματοδοτείτε από την συμμετοχή των εργαζομένων σε αυτή. Ο κόσμος της εργασίας και τα κοινωνικά στρώματα που πλήτονται άμεσα από τα μέτρα είναι τα υποκείμενα που θα διαμορφώσουν τους όρους της μελλοντικής εξέγερσης. Το στοίχημα του κινήματος ακούει στο όνομα «συμμετοχή» του απλού κόσμου.  Οσοι λειτουργούν ερήμην του εργατικού κινήματος, ερήμην του κοματιού της κοινωνίας που αυτή την στιγμή συνθλίβεται, αποτελούν τους εχθρούς του κινήματος και εννίοτε μετατρέπονται σε δολοφόνους, βάφουν τα χέρια τους με αίμα, ανεξαρτήτως του ποιά «στολή» φοράνε…                                                                              

κάλεσμα για συγκέντρωση στα προπύλαια

όλοι στους δρόμους !!!

 

ΕΠΕΙΓΟΝ !!!!!!!

ΚΑΛΕΣΜΑ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΩΝ ΣΥΡΙΖΑ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ

ΣΕ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ – ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΡΕΙΑ ΣΤΑ ΓΡΑΦΕΙΑ ΤΗΣ Ε.Ε.

ΣΗΜΕΡΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ       

18:30 ΣΤΑ ΠΡΟΠΥΛΑΙΑ

ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΣΦΑΓΗ ΤΟΥ ΔΝΤ

η ηθική διάσταση της κρίσης της πολιτικής.

 

Στις 02/04/2010 η εφημερίδα ΑΥΓΗ δημοσίευσε μια παλιά, αλλά πολύ επίκαιρη θεματικά, συνέντευξη του Ενρίκο Μπερλινγκουέρ. Την αναδημοσιεύω χωρίς περαιτέρω σχόλια, παρά μόνο με την απορία και την απογοήτευση, για το πως χάθηκε, πως εξαφανίστηκε, πως κατακερματίστηκε όλο αυτό το τεράστιο ποτάμι που ονομάστηκε Ιταλικο Αριστερό Κίνημα, ο ευρωκομμουνισμός και το ιστορικό P.C.I.

 

Η καπηλεία του κράτους από τα κόμματα

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ (συνέντευξη στην εφημερίδα «Ρεπούμπλικα», 28.07.1981)

«…Τα σημερινά κόμματα είναι πάνω απʼ όλα μηχανές εξουσίας και πελατειακών σχέσεων: τα χαρακτηρίζει ελλιπής και αλλοιωμένη γνώση της ζωής και των προβλημάτων της κοινωνίας και του κόσμου, διαθέτουν λιγοστές ιδέες, λειψά ή ασαφή ιδανικά και προγράμματα και στερούνται παντελώς αισθημάτων και κοινωνικο-πολιτικού πάθους. Διαχειρίζονται συμφέροντα, ποικίλα, αντιφατικά, αμφίβολα κάποτε, πάντως χωρίς την παραμικρή σχέση με τις απαιτήσεις και τις αναδυόμενες ανάγκες των ανθρώπων, ή, πάλι, τις διαστρεβλώνουν χωρίς να επιδιώκεται το κοινό καλό. Η ίδια η οργανωτική δομή τους προσαρμόστηκε σʼ αυτό το μοντέλο, και δεν είναι πια οργανωτές του λαού, σχηματισμοί που προωθούν την πολιτικο-κοινωνική ωριμότητα και πρωτοβουλία: είναι μάλλον ομοσπονδίες ρευμάτων, που αποπνέουν καμαρίλα, καθένα με αρχηγό, υπαρχηγό κ.λπ. […]

Τα κόμματα έχουν καταλάβει το κράτος και τους θεσμούς του, ξεκινώντας από την κυβέρνηση. Έχουν καταλάβει τους ΟΤΑ, τους οργανισμούς προνοίας, το πανεπιστήμιο, τη ραδιοτηλεόραση, κάποιες μεγάλες εφημερίδες […].Τέλος πάντων, όλα έχουν πια διαμοιρασθεί, ή θα ήθελαν να τα διαμοιράσουν. Η κατάσταση είναι δραματική. Οτιδήποτε καλούνται να διαχειριστούν ή να διεκπεραιώσουν οι ποικίλοι θεσμοί και οι σημερινοί διοικητές τους αντιμετωπίζεται κυρίως σε συνάρτηση με τα συμφέροντα του κόμματος ή του ρεύματος ή της φατρίας η οποία διεκδικεί το αξίωμα. Ένα τραπεζικό δάνειο παραχωρείται αν εξυπηρετεί αυτόν τον σκοπό, αν είναι επωφελές και καλλιεργεί τις πελατειακές σχέσεις. Μια διοικητική έγκριση δίνεται, μια εργολαβία κατακυρώνεται, μια πανεπιστημιακή έδρα εκχωρείται, ένας εργαστηριακός εξοπλισμός χρηματοδοτείται, εάν οι ευεργετούμενοι κάνουν δήλωση πίστης στο κόμμα που τους εξασφαλίζει αυτά τα οφέλη, ακόμα και όταν απλώς δικαιούνται τη θέση, την αναγνώριση, την έγκριση. […]

Κατά τη γνώμη μου, πολλοί Ιταλοί κατανοούν αυτήν την καπηλεία του κράτους, τις καταπιέσεις, τα ρουσφέτια, τις διακρίσεις. Αλλά αρκετοί απʼ αυτούς τελούν υπό καθεστώς εκβιασμού. Εξασφάλισαν ωφελήματα (που ίσως τα δικαιούνταν κιόλας, αλλά που τα εξασφάλισαν μόνο δια μέσου των κομμάτων και των ρευμάτων τους) και είτε ελπίζουν να ωφεληθούν κι άλλο είτε φοβούνται πως δεν θα ωφελούνται πια […]

Λοιπόν: πρώτον, εμείς θέλουμε να πάψουν τα κόμματα να καταλαμβάνουν το κράτος. Τα κόμματα πρέπει, όπως λέει το Σύνταγμά μας, να συμβάλλουν στη δημιουργία της πολιτικής βούλησης του έθνους. Κι αυτό μπορεί να το κάνουν όχι καταλαμβάνοντας όλο και μεγαλύτερα κομμάτια του κράτους, όλο και περισσότερα κέντρα εξουσίας σε κάθε χώρο, αλλά ερμηνεύοντας τα μεγάλα ρεύματα θεώρησης των πραγμάτων, οργανώνοντας τις ευγενείς επιδιώξεις του λαού, ελέγχοντας δημοκρατικά τις ενέργειες των θεσμών. Αυτός είναι ο πρώτος λόγος για τον οποίο εμείς διαφέρουμε. […]

Να καταπολεμηθούν τα προνόμια, να προστατευθούν οι αδύναμοι

Εμείς σκεπτόμαστε ότι τα προνόμια πρέπει να καταπολεμηθούν και να καταργηθούν όπου κι αν φωλιάζουν, ότι οι φτωχοί και οι περιθωριοποιημένοι, οι μη προνομιούχοι, πρέπει να προστατευθούν και να τους δοθεί φωνή και συγκεκριμένη δυνατότητα να μετρούν περισσότερο στις αποφάσεις, για να αλλάξουν την κατάστασή τους. Ότι ορισμένες ανθρώπινες και κοινωνικές ανάγκες, που σήμερα αγνοούνται, πρέπει να ικανοποιηθούν κατά προτεραιότητα σε σχέση με άλλες· ότι ο επαγγελματισμός και η αξιοσύνη πρέπει να επιβραβεύονται, ότι πρέπει να είναι εξασφαλισμένη η συμμετοχή κάθε πολίτη -άντρα ή γυναίκας- στα δημόσια πράγματα.


Αναγκαία η υπέρβαση του καπιταλισμού

Κανένα από τα κυβερνητικά κόμματα δεν τα έκανε αυτά. Εμείς οι κομμουνιστές έχουμε εξήντα χρόνια στις πλάτες μας και αποδείξαμε ότι αυτά τα επιδιώκαμε και τα κάναμε στα σοβαρά. Στη φυλακή με τους εργάτες ήμαστε εμείς, στα βουνά με τους αντάρτες ήμαστε εμείς, στις λαϊκές συνοικίες με τους ανέργους ήμαστε εμείς, με τις γυναίκες, με το περιθωριοποιημένο προλεταριάτο, με τους νέους ήμαστε εμείς, σε ορισμένους δήμους και ορισμένες περιφέρειες που διακυβερνήθηκαν έντιμα ήμαστε εμείς.

Υπήρχαν και άλλοι, αλλά κυρίως εμείς. Kαι ας περάσουμε στο τρίτο σημείο στο οποίο διαφέρουμε: Εμείς σκεπτόμαστε ότι ο τύπος της οικονομικής και κοινωνικής καπιταλιστικής ανάπτυξης είναι αιτία μεγάλων στρεβλώσεων, ανυπολόγιστων δαπανών και κοινωνικών ανισοτήτων, τεράστιας σπατάλης πλούτου. Δεν θέλουμε να ακολουθήσουμε τα μοντέλα του σοσιαλισμού που πραγματοποιήθηκαν μέχρι τώρα, απορρίπτουμε τον κεντρικό προγραμματισμό της οικονομίας, νομίζουμε ότι η αγορά μπορεί να έχει ουσιαστικό ρόλο, ότι η ατομική πρωτοβουλία είναι αναντικατάστατη, ότι η ιδιωτική επιχείρηση έχει δικό της χώρο και ότι μπορεί να διατηρήσει δικό της, σημαντικό ρόλο. Όμως είμαστε πεπεισμένοι ότι όλες αυτές οι πραγματικότητες δεν λειτουργούν πια μέσα στις καπιταλιστικές μορφές […]. Κι είμαστε πεπεισμένοι επίσης ότι πρέπει και μπορεί να γίνει συζήτηση για τον τρόπο υπέρβασης του καπιταλισμού ως μηχανισμού και συστήματος, μια κι αυτός, σήμερα, δημιουργεί όλο και μεγαλύτερες μάζες ανέργων, περιθωριοποιημένων, ανθρώπων υπό καθεστώς εκμετάλλευσης. Κι αυτή είναι, κατά βάσιν, η αιτία, όχι μόνο της σημερινής οικονομικής κρίσης, αλλά και των φαινομένων βαρβαρότητας, της διάδοσης των ναρκωτικών, της άρνησης της εργασίας, της δυσπιστίας, της πλήξης, της απελπισίας. Είναι έγκλημα να έχει κανείς αυτές τις ιδέες;


Οι σοσιαλδημοκράτες «ξέχασαν» τους υποπρολεταίρους και τους μη συνδικαλισμένους

(σ.σ.: Απαντώντας στον ισχυρισμό του Σκάλφαρι ότι δεν υπάρχει διαφορά με όσα σκέπτεται ένας πεπεισμένος Ευρωπαίος σοσιαλδημοκράτης, συνεχίζει: )

Υπάρχει ουσιαστική διαφορά. Η σοσιαλδημοκρατία (μιλάω, βέβαια, για τη σοβαρή σοσιαλδημοκρατία) πάντοτε μεριμνούσε ιδιαίτερα για τους εργάτες, για τους συνδικαλισμένους εργαζόμενους, και λίγο ή καθόλου για τους περιθωριακούς, τους υποπρολετάριους, τις γυναίκες. Πράγματι, τώρα που εξαντλήθηκαν τα παλιά όρια της καπιταλιστικής ανάπτυξης, τα οποία επέτρεπαν τη σοσιαλδημοκρατική πολιτική, τώρα που σε όλη την καπιταλιστική Δύση τα προβλήματα τα οποία προηγουμένως υπενθύμιζα εξερράγησαν, υπάρχουν σημεία κρίσης στον αγγλικό εργατισμό και στη γερμανική σοσιαλδημοκρατία. Ακριβώς γιατί τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα βρίσκονται μπροστά σε προβλήματα άγνωστα μέχρι τώρα ή που τα είχαν αγνοήσει.

[….]

Η ηθική διάσταση της κρίσης της πολιτικής δεν εξαντλείται στο γεγονός ότι, επειδή υπάρχουν κλέφτες, διεφθαρμένοι, καταχραστές στις υψηλές σφαίρες της πολιτικής και της δημόσιας διοίκησης, πρέπει να ξεσκεπαστούν, να καταγγελθούν και να πάνε φυλακή. Η ηθική διάσταση της κρίσης της πολιτικής, στην Ιταλία, σήμερα, είναι αδιαχώριστη από την κατάληψη του κράτους εκ μέρους των κυβερνητικών κομμάτων και των ρευμάτων τους, είναι αδιαχώριστη από τον πόλεμο μεταξύ διαφόρων ομάδων, είναι αδιαχώριστη από την τρέχουσα αντίληψη για την πολιτική και τις μεθόδους διακυβέρνησης, που απλώς πρέπει να εγκαταλειφθούν και να ξεπεραστούν. Να γιατί λέω ότι η ηθική διάσταση της κρίσης της πολιτικής βρίσκεται στο κέντρο του ιταλικού προβλήματος. Νά γιατί τα άλλα κόμματα μπορούν να αποδείξουν ότι είναι δυνάμεις ανανέωσης μόνο αν αποκαλύψουν πλήρως την ηθική κρίση, φθάνοντας μέχρι τα πολιτικά αίτια της. Εκείνο που πρέπει να μας ενδιαφέρει στʼ αλήθεια είναι η τύχη της χώρας. Αν συνεχίσουμε μʼ αυτό τον τρόπο, υπάρχει κίνδυνος η δημοκρατία να περιοριστεί, αντί να απλωθεί και να αναπτυχθεί· να βουλιάξει στο τέλμα.

[….]

 Υπέρ της εγκράτειας, κατά του άκρατου ατομικού καταναλωτισμού

Εμείς [το 1977] υποστηρίξαμε ότι ο άκρατος ατομικός καταναλωτισμός παράγει μόνο διασπάθιση πλούτου και στρεβλώσεις της παραγωγής, αλλά, πέραν αυτών, και δυσφορία, αποπροσανατολισμό, δυστυχία. Υποστηρίζουμε επίσης ότι -καθώς η απόσταση, εντός των βιομηχανικών χωρών, ανάμεσα σε ζώνες ανεπτυγμένες και καθυστερημένες μεγάλωνε και, παράλληλα, οι πρώην αποικίες αφυπνίζονταν, εξελίσσονταν και ανεξαρτητοποιούνταν- η οικονομική κατάσταση στις εν λόγω βιομηχανικές χώρες δεν εξασφάλιζε πια την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, διατηρούσε τον «πολιτισμό της κατανάλωσης», με όλες τις εγγενείς επιβλαβείς επιπτώσεις, ακόμα και ηθικές. Η διάδοση των ναρκωτικών στους νέους, λόγου χάρη, είναι ένα από τα σοβαρά σημάδια αυτών των επιπτώσεων και, στην πραγματικότητα, κανείς δεν αναλαμβάνει την ευθύνη… Μιλούσαμε όμως περί αυστηρής εγκράτειας. Είμαστε οι μόνοι που υπογραμμίσαμε την ανάγκη να καταπολεμήσουμε τις σπατάλες, να εξοικονομήσουμε πόρους, να περιορίσουμε την περιττή ιδιωτική κατανάλωση, να επιβραδύνουμε τη διεστραμμένη δυναμική των δημοσίων δαπανών, να δημιουργήσουμε καινούργιες πηγές πλούτου και καινούργιες πηγές εργασίας. Είπαμε ότι ακόμα και οι εργαζόμενοι θα έπρεπε να συμβάλουν, από τη μεριά τους, σʼ αυτή τη μεγάλη προσπάθεια αναπροσανατολισμού της οικονομίας. Είπαμε επίσης ότι όλες οι θυσίες έπρεπε να γίνουν υπό τον όρο αυστηρής ισότητας κι ο στόχος να είναι να δοθεί το έναυσμα για ένα διαφορετικό πρότυπο ανάπτυξης και για διαφορετικούς τρόπους ζωής (πιο φειδωλούς και πιο ανθρώπινους). Αυτός υπήρξε ο δικός μας τρόπος να τοποθετήσουμε το πρόβλημα της αυστηρής εγκράτειας και του ταυτόχρονου αγώνα κατά του πληθωρισμού και της ύφεσης, δηλαδή της ανεργίας. Αποσαφηνίσαμε και αναπτύξαμε τις θέσεις μας αυτές στο ΧV Συνέδριό μας, τον Μάρτιο του 1979. Δεν εισακουστήκαμε.

[…]

Πρέπει να αντιμετωπίσουμε και το κόστος της εργασίας, και να το συγκρατήσουμε εν συνόλω, επεμβαίνοντας κυρίως όσον αφορά στην αύξηση της παραγωγικότητας. Θέλω όμως να υπογραμμίσω ότι όταν ζητάς θυσίες από τη χώρα και τις ζητάς πρώτʼ απʼ όλα -όπως συνήθως- από τους εργαζόμενους, ενώ έχουμε πίσω μας ένα πρόβλημα σαν την P2 (σ.σ.: παράνομη μασονική στοά), είναι πολύ δύσκολο να εισακουστείς και να γίνεις πιστευτός. Όταν ζητούνται θυσίες από τον κόσμο της εργασίας χρειάζεται ευρεία συναίνεση, υψηλή πολιτική αξιοπιστία και ικανότητα να παταχθούν υπερβολικά και απαράδεκτα προνόμια. Εάν αυτά τα στοιχεία δεν υπάρχουν, το εγχείρημα δεν θα έχει αίσιο τέλος, θα αποτύχει.

η κρίση αναδεικνύει την σημασία των κινημάτων.

Από την Ελευθεροτυπία, ένα από τα καλύτερα άρθρα που έχω διαβάσει τον τελευταίο καιρό.

Του ΕΥΚΛΕΙΔΗ ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΥ Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

 

«Πολλά έχουν γραφτεί τον τελευταίο καιρό για το έλλειμμα στους θεσμούς οικονομικής πολιτικής της Ε.Ε.

Οτι στην Ε.Ε., σε αντίθεση με το τι ισχύει σε άλλες νομισματικές ενώσεις, δεν υπάρχει ένας ισχυρός προϋπολογισμός όχι μόνο για λόγους σταθεροποίησης αλλά για να εκφραστεί έμπρακτα η αλληλεγγύη μεταξύ των ευρωπαϊκών λαών με την παροχή βοήθειας στις περιοχές που πλήττονται περισσότερο από μια ύφεση. Οτι δεν υπάρχει μια ενεργός δημοσιονομική πολιτική στο επίπεδο της Ε.Ε. που θα μπορούσε να πάρει υπόψη τις οικονομικές συνθήκες που επικρατούν σε ολόκληρη την Ενωση. Οτι η ΕΚΤ ασχολείται μόνο με τον πληθωρισμό και όχι τις ανάγκες της πραγματικής οικονομίας.

Είναι λογικό στην παρούσα φάση να έχει κάπως ξεχαστεί το άλλο έλλειμμα της Ε.Ε. που έχει να κάνει με τη δημοκρατία. Μόνο που αυτά τα δύο ελλείμματα συνδέονται άμεσα.

Να ξεκαθαρίσουμε πρώτα από όλα ότι το δημοκρατικό έλλειμμα δεν έχει να κάνει με την επιβολή οικονομικής πολιτικής από τις αγορές, από τους οίκους αξιολόγησης, από τις διάφορες επιτροπές της Ε.Ε. ή του ΔΝΤ. Αυτά που ακούγονται, για παράδειγμα περί κατοχής της Ελλάδας, απέχουν πολύ από την πραγματικότητα. Οι διάφορες συνθήκες, όπως το Σύμφωνο Σταθερότητας, ή ο ρόλος διαιτησίας των χρηματαγορών, δεν συνιστούν επιβολή γιατί έχουν συνομολογηθεί και προαποφασιστεί οικειοθελώς τα τελευταία είκοσι χρόνια από τις δυνάμεις της κεντροαριστεράς και της κεντροδεξιάς.

Αποτέλεσαν συστατικά στοιχεία της νεοφιλελεύθερης διακυβέρνησης. Οπως συστατικά στοιχεία αποτέλεσαν οι «ανεξάρτητες» αρχές, η υποβάθμιση των συνδικάτων, η λειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης ως επιχειρήσεων που θα ανταγωνίζονται η μία την άλλη για την προσέλκυση δημόσιων πόρων και ιδιωτικών κεφαλαίων.

Στην κυρίαρχη άποψη η δημοκρατία αποτελεί μέρος του προβλήματος γιατί εμποδίζει την ευελιξία των αγορών. Η αγορά δουλεύει καλύτερα χωρίς τις παρεμβάσεις των κακών συνδικάτων και των κοινωνικών («συντεχνιακών») ομάδων, που ενδιαφέρονται μόνο για να μεγιστοποιήσουν το δικό τους μερίδιο της πίτας και όχι για την αύξηση της πίτας. Βέβαια, σε αυτή τη σύλληψη δεν ισχύει κάτι παρόμοιο για ισχυρές ομάδες πίεσης όπως οι τράπεζες, οι πολυεθνικές και το κεφάλαιο στο σύνολό του.

Κατά το νεοφιλελεύθερο σκεπτικό, αυτές οι ομάδες δεν συνιστούν συντεχνίες αλλά το δυναμικό κομμάτι της κοινωνίας, που τα συμφέροντά τους αντιπροσωπεύουν το συμφέρον όλης της κοινωνίας που δεν θα αργήσει να κερδίσει από τη χειραφέτηση των αγορών. Με αυτό τον τρόπο οι οικονομικοί θεσμοί της Ε.Ε. οικοδομήθηκαν με την υπόθεση ότι το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ενωση είναι ο πληθωρισμός και ότι δεν υπάρχει λόγος για θεσμούς που θα αντιμετώπιζαν την ύφεση.

Τώρα ξέρουμε αυτό που έπρεπε να ήταν γνωστό εκ των προτέρων, δηλ. ότι η καπιταλιστική οικονομία έχει μια εγγενή τάση για κρίσεις. Ξέρουμε, επίσης, ότι η οικονομία δεν είναι σταθερή, με την έννοια ότι δεν επιστρέφει με τις δικές τις δυνάμεις σε ισορροπία έπειτα από έναν κλυδωνισμό. Χρειάζεται σημαντικότατη στήριξη από το κράτος. Αλλά ακριβώς για αυτό το λόγο μπαίνει το θέμα της δημοκρατίας. Γιατί η επιστροφή σε κάποια ισορροπία μπορεί να πάρει πολλές μορφές, δεν υπάρχει, δηλαδή, μια μοναδική διαδρομή επιστροφής. Αντιθέτως υπάρχουν διαφορετικές διαδρομές, ή τροχιές ανάκαμψης, και η κάθε μία από αυτές με πολύ διαφορετικές συνέπειες για τις θέσεις εργασίας που δημιουργούνται, για το μερίδιο της εργασίας και του κεφαλαίου, για την αναδιανομή του εισοδήματος, για τον τύπο ανάπτυξης που προωθείται.

Ποιος αποφασίζει για όλα αυτά; Η μία απάντηση είναι οι διεθνείς αγορές. Κάθε φορά που οι αγορές κρίνουν ότι μια χώρα δίνει πολύ μεγάλη έμφαση στις θέσεις εργασίας ή στη στήριξη των εισοδημάτων των λαϊκών τάξεων, οι αγορές πωλούν τα κρατικά ομόλογα της χώρας με αποτέλεσμα οι τιμές των ομολόγων να πέφτουν και τα επιτόκια να ανεβαίνουν. Οι αγορές αυξάνουν το κόστος συγκεκριμένων λύσεων – έτσι λειτουργεί ο μηχανισμός πειθάρχησης των αγορών. Οπως λέει και ο Chomsky, στις σύγχρονες καπιταλιστικές οικονομίες οι χρηματαγορές «ψηφίζουν» αμέτρητες φορές κάθε μέρα ενώ εμείς οι υπόλοιποι μία φορά στα τέσσερα χρόνια. Αυτός ο μηχανισμός πειθάρχησης θα είχε μια στοιχειώδη νομιμοποίηση αν όντως υπήρχε μια μοναδική τροχιά ανάκαμψης. Αλλά κάτι τέτοιο απλώς δεν ισχύει.

Στην οικονομική κρίση της δεκαετίας του εβδομήντα οι νεοφιλελεύθεροι επιχειρηματολόγησαν κατά της δημοκρατίας. Η κρίση κερδοφορίας εκείνης της εποχής αποδόθηκε στις κοινωνικές ομάδες που πίεζαν υπέρ των κοινωνικών παροχών και του κοινωνικού κράτους γενικότερα, και στο ρόλο διαμεσολάβησης που είχαν τα συνδικάτα στη διαμόρφωση μακροοικονομικής πολιτικής.

Η υπόσχεσή τους ήταν ότι με λιγότερη πίεση, και με λιγότερη διαμεσολάβηση, η χειραφετημένη αγορά θα μας οδηγούσε σε μια νέα περίοδο οικονομικής ευημερίας. Αυτή είναι η μεγάλη υπόσχεση που διαψεύστηκε σε δύο επίπεδα. Από τη μία, δεν οδηγηθήκαμε στη μακροοικονομική σταθερότητα, και από την άλλη, στο μικροοικονομικό επίπεδο, η αγορά δεν εξασφάλισε ότι οι οικονομικοί πόροι θα πάνε εκεί που έπρεπε. Αντί για επενδύσεις στην πραγματική οικονομία και την εξυπηρέτηση των κοινωνικών αναγκών, είχαμε την τροφοδότηση διαφόρων φούσκων, στα χρηματιστήρια, στις αγορές ακινήτων, στα νέα χρηματοπιστωτικά προϊόντα.

Η απάντηση στην κρίση του εβδομήντα έπρεπε να ήταν όχι η χειραφέτηση της αγοράς αλλά, αντιθέτως, η εμβάθυνση της δημοκρατίας και της κοινωνικής διαμεσολάβησης, και η κοινωνικοποίηση των επενδύσεων. Οι δυνάμεις του κόσμου της εργασίας πρέπει να ξαναβρούν το νήμα από αυτό το σημείο. Δεν φτάνει μόνο η προώθηση διαφορετικών οικονομικών πολιτικών και θεσμών στο επίπεδο του κράτους και της Ε.Ε. Χωρίς το λαϊκό στοιχείο, χωρίς την άμεση πίεση των συνδικάτων και των κινημάτων, οι διαφορετικοί θεσμοί μπορεί να εξελιχθούν σε νεκρό γράμμα.

Πριν από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο η σοσιαλδημοκρατία στηρίχτηκε στο εγχείρημα της επέκτασης της δημοκρατίας από το πολιτικό στο κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο. Είναι η ώρα η σύγχρονη αριστερά να ξαναδιατυπώσει την αρχή ότι η δημοκρατία είναι μέρος της λύσης.»

με αφορμή ένα τέλος εποχής…

 Τα καλά μου φιλαράκια κουπέπκια μου ζήτησαν να περιγράψω τις εντυπώσεις μου από την πορεία της προηγούμενης Τετάρτης. 

Περίπου σαράντα χιλιάδες κόσμος βρέθηκε στους δρόμους εκείνη την ημέρα. Ας το δεχθούμε σαν μια καλή αρχή. Το απογοητευτικό είναι ότι βρισκόμαστε ακόμα στην αρχή των αντιδράσεων, ενώ εξελίσσεται η οικονομική κρίση. Δηλαδή ακολουθούμε κατά πόδας τις εξελίξεις. Δεν θέλω να πω μας σέρνουν. Είναι βαριά κουβέντα. Επειδή όμως τα πάντα είναι συγκρίσιμα μεγέθη, ας αναλογιστούμε ότι στην Αττική υπάρχουν περίπου 350.000 δημόσιοι υπάλληλοι. Δηλαδή ένας στους δέκα συμμετείχε στην κινητοποίηση. Θα το παραλληλίσω, αυθαίρετα έστω, με το γεγονός ότι ο Ολυμπιακός, μια μέρα πριν την κινητοποίηση, στο παιχνίδι του με την Μπορντό για το Champions league είχε σαράντα χιλιάδες κόσμο. Ενώ ο Παναθηναικός στο παιχνίδι με την Ρόμα, λίγες μέρες πριν, είχε εξήντα χιλιάδες κόσμο.

Να δεχθώ ότι η Γ.Σ.Ε.Ε. δεν εμπνέει, ούτε φυσικά και ο πρόεδρος της. Να δεχθώ ότι ούτε ο ξεπερασμένος, κομματικοδίαιτος συνδικαλισμός, όπως αυτός εκφράζεται από τους σημερινούς εργατοπατέρες δεν μπορεί να εμπνεύσει πια. Αυτό που δεν μπορώ να δεχθώ με τίποτα, είναι ότι επί της ουσίας η πλειοψηφία του Ελληνικού λαού μοιάζει όχι μόνο να μην έχει καταλάβει πόσο οριακή είναι η κατάσταση στην χώρα μας, αλλά δείχνει παγιδευμένη, απογοητευμένη, παραιτημένη, έτοιμη να εκχωρήσει την διαμόρφωση του μελλοντικού πλάνου επιβίωσης της, στα χέρια αυτών που ευθύνονται για την σημερινή υποβάθμιση της, για ακόμα μια φορά. Καμία συνειδητοποίηση της ανάγκης για συλλογική αντίδραση στα τεκταινόμενα, προσπαθώντας έστω και την ύστατη ώρα να υπερβεί το υπερ-εγώ.

Ενα υπερ-εγώ που μάλλον αυτοπροσδιορίζεται ως ηδονική εσώτερη λειτουργία, στο να αναπαράγει καθημερινά τους νόμους της ζούγκλας και να επιβιώνει θεοποιώντας την ιεραρχική δομή μιας αγοραίας κοινωνίας. Εδώ και χρόνια, από την σύσταση του νεοελληνικού κράτους, το αγοράζειν (οι νόμοι της αγοράς) έχει αντικαταστήσει στο συλλογικό ασυνείδητο του έθνους το βουλεύεσθαι (ως διαλεκτικό τρόπο του αποφασίζειν).

Καιροί ανέχειας και πείνας εν μέσω υλικής αφθονίας. Συσσώρευση υπερπαραγωγής του προιόντος με ταυτόχρονη καταναλωτική αδυναμία αφομοίωσης του. Επιζητείται ένας πρόσκαιρος συμβιβασμός. Μεταξύ της λειτουργίας της αγοράς και του ρόλου του κράτους στην αναδιανομή του κοινωνικού πλούτου. Πρόσκαιρος, γιατί ως γνωστόν η συσσώρευση του κεφαλαίου παρουσιάζει αέναη δυναμική στην απορρόφηση όλων των πόρων με σκοπό την μετατροπή τους σε κέρδος. Βρισκόμαστε εν μέσω μιας «Δημιουργικής ανακύκλωσης». Και ξανά προς την δόξα τραβά. Μόνο λίγο καιρό ξαποσταίνει, όπως λέει και ο Εθνικός μας ύμνος. Παραμένει ζητούμενο η περαιτέρω αναδίπλωση των αγορών, όσο οι πρωτογενείς πηγές συσσώρευσης λιγοστεύουν.

Εαν θέλουμε σαν Αριστερά να παρέμβουμε με έναν ριζοσπαστικό τρόπο πρέπει να σταματήσουμε να χαιδεύουμε τα αυτιά της κοινωνίας. Μιας κοινωνίας όπου μεγάλο μέρος της συμμετείχε στο διαχρονικό πάρτι ή προσπάθησε να συμμετέχει σε αυτό, όταν οι σειρήνες της κοινωνικής διαφθοράς τραγουδούσαν ανέμελα. Ακολούθησαν, αφομοιώθηκαν στο δικομματικό περιβάλλον, προσδοκώντας προσωπικά οφέλη αρκετά από τα μέλη της. Χάθηκε η έννοια της «κοινότητας». Σταμάτησε ο χρόνος να κυλάει. Τα μάτια όλων καρφωμένα στον δείκτη του χρηματιστηρίου. Σαν το ρολόι, τικ-τακ, τικ-τακ, ανεβοκατέβαινε. «Να εκμεταλλευτούμε την ευκαιρία, την συγκυρία». Ολα συγκυριακά σε αυτό τον τόπο, η ανάπτυξη, η Δημοκρατία, ο ομαλός κοινοβουλευτικός βίος.

Χάθηκε η μπάλα στους διαδρόμους της εκτελεστικής εξουσίας, στα γραφεία των υπουργών που παρελάμβαναν καμένη γη από τους προκατόχους τους επί 35 συναπτά έτη. Για να έρθει να «κτίσει» η δικιά τους εταιρεία, έστω και στα «καμένα». Μη μου πεις ότι δεν γνωρίζαμε, όχι δεν θα το αντέξω αυτό, μην μας περνάς για ηλίθιους. Επικυρώναμε -με την ψήφο μας- συνεχώς, προγράμματα που δεν τηρήθηκαν ούτε κατ’ ελάχιστα. Εγκλημα κατά συρροή. Αρκεί να μην ήμασταν εμείς τα θύματα. Δηλαδή ΕΓΩ.

Πατρίς, θρησκεία, οικογένεια. Εκεί που ορκιστήκαμε, εκεί φτύσαμε. Σε μια πατρίδα που την βλέπαμε σαν λάφυρο, σε μια θρησκεία συσσωρευτή ιδιωτικού υλικού πλούτου. Σε μια οικογένεια που άφωνη και αμέτοχη παρακολουθεί τα «δελτία των οκτώ». Οχι, δεν φταίνε ούτε οι κακοί Γερμανοί, οι κακοί Αγγλοι και οι Αμερικάνοι. Ας δανειστώ μια έκφραση από έγκριτο ακαδημαικό καθηγητή, με τον οποίο αρκετά μας χωρίζουν. «Η κατά κεφαλήν καλλιέργεια». Μάλλον αυτό φταίει. Αν δεχθούμε ότι η καταστροφή που παρακολουθούμε στους δέκτες μας δεν αποτελεί φυσικό φαινόμενο. Με ευθύνη πολλών. Προοδευτικών κομμάτων, του κόσμου της διανόησης, που τουλάχιστον διαχειριστική ευθύνη δεν έχουν. Δεν μπόρεσαν όμως να καταθέσουν μια ορατή ενναλλακτική πρόταση. Τουλάχιστον έστω τώρα, την τελευταία στιγμή, πριν να είναι πολύ αργά, ας το κάνουν. Προς το παρών απολαύστε το «κατά κεφαλήν αόρατο εισόδημα».

Υπάρχει και αυτή η τόσο κυνική ομολογία, που δεν με αφήνει να κλείσω μάτι.
ΚΡΙΣ ΠΡΑΙΣ (διευθυντής του Ελληνικού τμήματος του οίκου αξιολόγησης fitch):
«Το μεγάλο πρόβλημα της Ελλάδος δημιουργήθηκε από τις επιλογές των Ελληνικών κυβερνήσεων και κατ’ επέκταση των Ελλήνων πολιτών που τις στήριζαν»

Μας πήραν χαμπάρι αδέλφια, η χαμένη μαγκιά της φυλής, η χαμένη τιμή του έθνους. Ενός λεπτού σιγή παρακαλώ, όλοι όρθιοι…