αρχαίο θέατρο θορικού-λαυρεωτική γη.

«αναστηλώνουμε το αρχαίο θέατρο θορικού»….εδώ και είκοσι χρόνια περίπου!!!

Θυμάμαι τον εαυτό μου παιδί…πριν από αρκετά χρόνια, να παρακολουθώ εκστασιασμένος τις συζητήσεις των θείων μου από τις εμπειρίες τους στις μεταλλευτικές στοές του Λαυρίου. Δεκαετίες ολόκληρες δούλεψαν κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες στις γαλαρίες, συλλέγοντας πολύτιμα πετρώματα για λογαριασμό της Γαλλικής εταιρείας. Από τότε (δεκαετίες 70-80) είχαν αρχίσει να συζητάνε για την «αναστήλωση» του αρχαίου θεάτρου στο θορικό (που παλαιότερα το ονόμαζαν και θερικό λόγω της επιδημίας που είχε πλήξει τους μικρασιάτες πρόσφυγες στις κατασκηνώσεις που είχαν στηθεί στον ίδιο χώρο), ενός θεάτρου με τεράστια αρχαιολογική αξία, το οποίο βρίσκεται λίγο πριν την είσοδο της πόλης του Λαυρίου.

η σημερινή κατάσταση του αρχαίου θεάτρου. Ο χώρος είναι χωρίς περίφραξη, όποιος θέλει τον επισκέπτεται μόνος του, χωρίς να υπάρχει κανένας απολύτως υπεύθυνος για την φύλαξη του…

Πρόκειται για το αρχαιότερο θέατρο στην Ευρώπη, σίγουρα ένα από τα αρχαιότερα στον κόσμο, κατασκευάστηκε τον 6 αιώνα π.χ. και η ιδιαιτερότητα του βρίσκεται στο ιδιόμορφο ελλειψοειδές σχήμα του σε αντίθεση με την ημικυκλική κατασκευή των νεότερων σε χρονολογία θεάτρων. Ηταν το επίκεντρο του αρχαίου Δήμου του Θορικού, που ανήκε στην πόλη-κράτος των Αθηνών και χρησιμοποιείτο όχι μόνο για παραστάσεις αλλά και για τις συνεδριάσεις των πολιτών του Δήμου. Η χωρητικότητα του ανέρχεται στους 4.000 θεατές. Στον χώρο του θεάτρου υπήρχε μικρός ναός του θεού ΔΙΟΝΥΣΟΥ και δωμάτια για την διαμονή των ηθοποιών.  Στην ανατολική πλευρά υπάρχει μία μεγάλη αίθουσα με κερκίδες διπλού επιπέδου λαξευμένες στο βράχο, που ήταν πιθανώς τόπος συγκέντρωσης και προετοιμασίας των θεμάτων που επρόκειτο να συζητηθούν στις συνελεύσεις του Δήμου.

Δίπλα στο δυτικό διάζωμα του θεάτρου (το οποίο όπως βλέπετε στην παρπάνω φωτογραφία είναι σε κακά χάλια) υπάρχουν ευρήματα από ένα σπίτι με πεντάκλινο δωμάτιο, πιθανότατα δωμάτιο συμποσίων, και εξωτερική αυλή. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός, ότι ακριβώς νότια της σκηνής του θεάτρου και σε παράλληλη εποχή με την λειτουργία του, υπήρχε νεκροταφείο που χρησιμοποιήθηκε από τον 6ο αι. π.Χ. έως τα μέσα του 4ου αι. π.Χ. Βόρεια του θεάτρου υπάρχει ο λόφος Βελατούρι που στην κορυφή του φιλοξενεί θολωτούς τάφους της μυκηναικής περιόδου (1.600-1.100 π.χ.). Μέχρι στιγμής έχουν ανακαλυφθεί πέντε τάφοι, δύο από αυτούς μεγάλοι θολωτοί, με πλήθος από κτερίσματα στο εσωτερικό τους, ενώ όλη η γύρω περιοχή είναι γεμάτη από αρχαιολογικά ευρήματα που μαρτυρούν τον έντονο εποικισμό ενός μεγάλου λατρευτικού κέντρου της ευρύτερης περιοχής στην εποχή εκείνη.

πίσω από αυτή την κορυφή βρίσκονται οι αρχαίοι θολωτοί τάφοι, ενώ στους πρόποδες μπορεί κανείς να παρατηρήσει σκόρπια τμήματα από τα αρχαία τείχη καθώς και τμήματα από σκάλες τις οποίες χρησιμοποιούσαν κατά την ανάβαση τους προς την κορυφή του λόφου.

Τα ευρήματα όμως δεν σταματούν εδώ. Δίπλα ακριβώς από το αρχαίο θέατρο, στέκει ίσως ένα από τα αρχαιότερα «πλυντήρια» μεταλλεύματος του 6ου αιώνα π.χ. Τα «πλυντήρια» είναι ειδικές κατασκευές των αρχαίων μεταλλευτών, στις οποίες μεταφέρονταν τα μεταλλεύματα μετά την εξόρυξη, το θρυμματισμό και το κοσκίνισμά τους, για τον εμπλουτισμό τους, δηλαδή για να καθαριστούν ακόμη καλύτερα. Το μετάλλευμα έβγαινε από μια παρακείμενη σπηλιά, ακριβώς δίπλα από το πλυντήριο, στην οποία υπήρχε μεγάλη ποσότητα από ασήμι και μόλυβδο. Να σημειωθεί ότι από το συγκεκριμένο ασήμι, κατασκευάστηκαν τα πρώτα αττικά τετράδραχμα, το Αθηναικό νόμισμα που κυριάρχησε για σχεδόν 5 αιώνες και είχε στην μία όψη την Αθηνά και στην άλλη την γλαύκα (κουκουβάγια). Ο χώρος αυτός αποτέλεσε την κύρια πηγή χρηματοδότησης των σχεδίων της Αθήνας κατά τον «χρυσό αιώνα» της πόλης. Το συγκεκριμένο μεταλλείο, μαζί με τα υπόλοιπα μεταλλεία της περιοχής έδιναν στην πόλη της Αθήνας 750 τάλαντα τον χρόνο με τα οποία ο Θεμιστοκλής κατασκεύασε τον περίφημο στόλο της πόλης.

η είσοδος της αρχαίας μεταλλευτικής στοάς, στην οποία μαρτυρείται παρουσία ανθρώπων και εκμετάλλευση των πόρων της από το 3.000 π. χ. !!!

ένα από τα αρχαιότερα επίπεδα πλυντήρια.

Πρόκειται για ένα τοπίο απαράμιλλης φυσικής ομορφιάς, με τεράστια πολιτιστική και αρχαιολογική αξία, ενώ σε όλα αυτά ας προσθέσουμε το γεγονός ότι σε πολύ κοντινή απόσταση, ανατολικά από το θέατρο και τον λόφο, βρίσκεται το αρχαίο λιμάνι του Λαυρίου. Από εκεί ξεκινούσε τμήμα του στόλου από τις τριήρεις των Αθηναίων, με σκοπό το εμπόριο, την μεταφορά των θησαυρών της γης σε συμμαχικά λιμάνια, τις πολεμικές αποστολές, αλλά και τις μεταφορές πολιτών από όλη την επικράτεια για την συμμετοχή τους στις θρησκευτικές-τελετουργικές διαδικασίες στον συγκεκριμένο χώρο. Στην πεδιάδα νότιοδυτικά του οικισμού, υπάρχουν τα ερείπια δωρικού ναού, του 5ου αι. π.Χ., που έχει γίνει γνωστός ως «ναός της Δήμητρας και Κόρης» από επιγραφή που βρέθηκε στην περιοχή. Στην μυθολογία, όπως αναφέρεται στον ομηρικό ύμνο (όχι του αρχαίου ποιητή) προς την Δήμητρα, εδώ βρέθηκε η θεά αιχμαλωτισμένη από πειρατές κατά το ταξίδι της από την Κρήτη, κατάφερε να δραπετεύσει και να μεταβεί στην Ελευσίνα.

το αρχαίο λιμάνι της πόλης του Λαυρίου. Εμπορικό κέντρο, πολεμικός ναύσταθμος, οχυρώθηκε κατα την διάρκεια του πελοποννησιακού πολέμου.

Μετά την εξάντληση των μεταλλείων του Λαυρίου και την καταστροφή του Θορικού από το Ρωμαίο αυτοκράτορα Σύλλα το 86 π.Χ. η περιοχή εγκαταλείφτηκε. Κατοικήθηκε και πάλι, κατά τη περίοδο που συνήθως ονομάζουμε «Πρωτο -Βυζαντινή»,   από τον 4οαι έως τον 7ο αι. μ.Χ., μέχρι την εποχή που ξεκινά η κάθοδος των σλαβικών φύλων προς τον ηπειρωτικό ελλαδικό χώρο.

Ας σημειωθεί πως η περιοχή της Λαυρεωτικής έχει χαρακτηριστεί με νομοθετήματα Εθνικός Δρυμός, Αρχαιολογικός χώρος, Ιστορικός τόπος και Τοπίο Ιδιαιτέρου Φυσικού Κάλλους….

Και όμως…η γη αυτή, έχει εγκαταλειφθεί στην τύχη της που ορίζεται από το πέρασμα του χρόνου και την αδιαφορία της εκάστοτε γραφειοκρατίας. Οι όποιες ταμπέλες (περί αναστήλωσης) του υπουργείου πολιτισμού και της δημοτικής αρχής του Λαυρίου δεν μπορούν να καλύψουν την χρόνια «εγκληματική» αδράνεια για την έλλειψη ανάδειξης της διαχρονικά ιστορικής σπουδαιότητας του συγκεκριμένου τόπου. Σε οποιοδήποτε άλλο κράτος, που θέλει απλά να λέγεται σοβαρό και να επικαλείται χωρίς ντροπή το «αρχαίο ένδοξο παρελθόν» η συγκεκριμένη περιοχή θα είχε αναδειχθεί σαν αρχαιολογικό-πολιτιστικό πάρκο. Θα είχε προστατευτεί από την «επίσημη» ή «ανεπίσημη» αρχαιοκαπηλία, που συντελείται στην περιοχή από τις αρχές του 18ου αιώνα(!!!), είτε με την μορφή Αγγλικών, Γαλλικών και Ιταλικών «ιδιωτικών εταιρειών» που στις τάξεις τους υπήρχαν αρκετοί «περιηγητές» και «εξερευνητές», είτε με την δράση Ελληνικών «συμμοριών» που σε συνεργασία με ευρωπαίους κλεπταποδόχους ξεγύμνωσαν την περιοχή από τους ιστορικούς θησαυρούς της, συνεχίζοντας την καταστρεπτική  τους «δράση»μέχρι και τις τελευταίες δεκαετίες του εικοστού αιώνα.

προσέξτε στο κάτω δεξιό μέρος του πίνακα και λίγο πιο πάνω τον τρόπο που αντιμετώπισαν τις αρχαιότητες κάποιοι από τους «περιηγητές». Τα πλοία στο βάθος στέκονται έτοιμα να φορτώσουν τα κλοπιμαία…

 Γυρνώντας στο σήμερα, θα μπορούσε εάν υπήρχε πολιτική βούληση από το επίσημο νεοελληνικό κράτος, αντί του πλήρως υποβαθμισμένου αρχαιολογικού μουσείου της πόλης να υπήρχε ένα ενοποιημένο δίκτυο προστατευόμενων αρχαιολογικών χώρων μαζί με τους θησαυρούς του ορυκτολογικού μουσείου. Το τεχνολογικό πάρκο που έχει κατασκευαστεί στον χώρο της πρώην «Γαλλικής εταιρείας μεταλλίων Λαυρίου» και φιλοξενεί έκθεση παλαιών μηχανημάτων που χρησιμοποιήθηκαν κατά την περίοδο της λειτουργίας της, αλλά και πολιτιστικές εκδηλώσεις το καλοκαίρι, είναι σίγουρα μια θετική πρωτοβουλία από πλευράς του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου που ξεκίνησε το 1995.

Από το 1820 η περιοχή ανασκάπτεται συστηματικά, αλλά δεν αναδεικνύεται και δεν προστατεύεται. Η φημισμένη Βέλγικη αρχαιολογική σχολή είχε αρχίσει τις ανασκαφές από το 1963, φέρνοντας στο φώς πολύ σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα, η εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία επίσης ασχολήθηκε με την περιοχή, μέχρι και η  Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών, την ώρα που η επίσημη πολιτεία λόγω «έλλειψης κονδυλίων» από το υπουργείο «πολιτισμού» αφήνει τις πριν από χρόνια πενιχρές εργασίες αναστήλωσης που είχαν προηγηθεί, να καταρρεύσουν και πάλι από το πέρασμα του χρόνου, ενώ δεν υπάρχει η παραμικρή -έστω- περίφραξη του χώρου. Προφανώς ενδιαφέρει περισσότερο η «εύρεση κονδυλίων» από το υπουργείο οικονομικών για να «χρηματοδοτηθούν επαρκώς» τα «τραπεζικά ιδρύματα».

Φανταστείτε λοιπόν, όλο αυτόν τον χώρο σαν μια πολύβουη κυψέλη ανθρώπων, γεμάτο από αρχαιολόγους που σέβονται το λειτούργημα τους, από ξεναγούς, από συντηρητές, από απλούς υπαλλήλους φύλαξης, να υποδέχονται δεκάδες σχολεία από την Αθήνα, χιλιάδες τουρίστες όλο το χρόνο, αναδεικνύοντας την διαφορά του εναλλακτικού τουρισμού που σαν άμεσο στόχο θα έχει την απόκτηση της γνώσης και της σύνδεσης των επισκεπτών με τον ιστορικό χώρο και χρόνο. Ας φανταστούμε τα οφέλη για την εμπορική ζωή στην πόλη του Λαυρίου, αλλά και την ανάδειξη ενός ακόμα σπουδαίου αρχαιολογικού χώρου, την απόδοση του στον Ελληνα και Ευρωπαίο πολίτη μέσα από την ποιοτική ενημέρωση του για την ιστορία του τόπου, ως αντίβαρο στον τουρισμό «καζίνο» που προωθεί το υπουργείο πολιτισμού.

Τα τελευταία χρόνια παρακολουθώ θλιβερά δελτία ανακοινώσεων από το υπουργείο που περιγράφουν τις υπηρεσιακές «βόλτες» υψηλόβαθμων στελεχών της δημοσιουπαλληλικής γραφειοκρατίας στο χώρο του θεάτρου, για δήθεν χαρτογραφήσεις και εκθέσεις, την ώρα που τα αρχαιολογικά μνημεία της ευρύτερης περιοχής έχουν ήδη υποστεί ανεπανόρθωτες «ζημιές» και είναι έτοιμα να καταρρεύσουν.

Πρόκειται για ένα πολιτιστικό έγκλημα κατά εξακολούθηση.  Οσφυοκάμπτες, ολίγιστοι, θλιβεροί χαρτογιακάδες, υπαληλίσκοι και υπουργίσκοι των εκλεκτών πολιτικών οικογενειών, όλο αυτό το θλιβερό κύκλωμα δείχνουν με τις συγκεκριμένες ενέργειες τους πως αντιλαμβάνονται την ιστορική κουλτούρα του τόπου τους.

1. Οι φωτογραφίες από τον χώρο είναι δικές μου. Εννοείται ότι επιτρέπεται η αναδημοσίευση τους.

2. Η χαλκογραφία και το τοπογραφικό, καθώς και στοιχεία του κειμένου  βρίσκονται στο βιβλίο του Γεώργιου Δερμάτη «ΤΟΠΙΟ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ» , ΕΚΔΟΣΗ ΔΗΜΟΥ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ.

3. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την πόλη του ΛΑΥΡΙΟΥ μπορείτε να επισκεφτείτε την παρακάτω ηλεκτρονική διεύθυνση : lavreotiki.gr

Advertisements

9 comments on “αρχαίο θέατρο θορικού-λαυρεωτική γη.

  1. Ο/Η Snowball λέει:

    Πολύ ωραίο θέμα Γιάννη!!!

    Αγνούσα πλήρως την ύπαρξη όλων αυτών των σημαντικότητατων αρχιαοτήτων…

    Μπράβο! 🙂

  2. τι λες τώρα;
    ιδέα δεν είχα για όλα αυτά, αλλά βλέπω δεν είμαι η μόνη!

    Μέχρι Ελευσίνα έφτασε η χάρη μου.

    Το θέμα με τα αρχαία είναι πονεμένο. Αφού αποφασίσατε ρε άνθρωποι να πουλήσετε τουρισμό, γιατί το έχετε εξαντλήσει σε παραλία, ρουμ του λετ, ποτά, ξενύχτα και σουβλάκι με τζατζίκια;
    Γιατί δεν ενισχύετε αυτό το άλλο τουριστικό αξιοθέατο που έχουμε, τους αρχαιολογικούς μας χώρους;

    Αλλά βέβαια, όλοι θα πουν το λογάκι τους για προσβολή των αρχαιολογικών χώρων όταν πρόκειται για παραστάσεις που ξεφεύγουν από την περπατημένη…για τα υπόλοιπα, σιγή ιχθύος!

  3. Ο/Η yiannis63 λέει:

    To πρόβλημα είναι ότι πολύ κόσμος αγνοεί τον συγκεκριμένο χώρο, μόλις 50 χλμ από το κέντρο της Αθήνας. Θα μπορούσε όλη η ζωή στην πόλη του Λαυρίου να είναι διαφορετική. Τα κόμματα που κυβερνούν την χώρα τόσα χρόνια θυμούνται την πόλη μόνο κατα την διάρκεια της προεκλογικής περιόδου «αναστηλώνοντας» ταμπέλες κατασκευής έργων που δεν γίνονται ποτέ. Χάνεται η ευκαιρία για μια εναλλακτική πολιτιστική – οικονομική ανάπτυξη.

  4. Ο/Η giorgos λέει:

    Σημερα βρεθηκα στο χωρο αυτο.Εγινε ενας αθλητικος αγωνας απο το Δημο Λαυρεωτικης 12.5 χιλιομετρων.Ξεκινησαμε απο τον ναο του Ποσειδωνα στο Σουνιο και τερματισαμε στο Αρχαιο Θεατρο του Θορικου.Τιποτα δεν γνωριζα για την υπαρξη του.Πληρη εγκαταληψη.Μια ιστορια 2.500 ετων,πεταμενη στα σκουπιδια.Στις εκλογες θα το ξαναθυμηθουνε.Κριμα…

  5. […] «Αρχαίο θέατρο Θορικού – Λαυρεωτική γή» LikeOne blogger likes this […]

  6. […] Από το Διαδίκτυο: Ελαφηβολιων: Αρχαίο Λαύριο Ακυβέρνητες πολιτείες Αρχαιολογία της πόλης των Αθηνών […]

  7. […] Από το Διαδίκτυο: Ελαφηβολιων: Αρχαίο Λαύριο Ακυβέρνητες πολιτείες Αρχαιολογία της πόλης των Αθηνών […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s