οδοιπορικό εις-την-πολιν

hagia sofia

 

tzami

Κωνσταντινούπολη, İstanbul, Estambul, Istanboel, Constantinople, Стамбул, Cařihrad, स्तांबुल, איסטאנבול

Όποιο όνομα και να χρησιμοποιήσεις, τα συναισθήματα που γεννιούνται όταν την επισκέφθεσαι είναι συγκεκριμένα. Δέος από την φυσική ομορφιά που αντικρύζεις, θαυμασμό για την πλούσια ιστορική διαδρομή ανά τους αιώνες. Πρόκειται για ΤΗΝ ΠΟΛΗ.

Γρήγορα καταλαβαίνει κανείς, ακόμα και ο πιο ανυποψίαστος, για ποιό λόγο οι μεγαλύτερες αυτοκρατορίες  της εποχής εκείνης πολέμησαν αιώνες μεταξύ τους για τον έλεγχο αυτού του μικρού κομματιού γης, που στην ουσία ελέγχει δύο θάλασσες κι δύο κόσμους. Για χάρη της, οι σταυροφόροι «ξεστράτισαν» για λίγο από την αρχική τους «αποστολή» και αποφάσισαν να την κατακτήσουν και να την λεηλατήσουν.  Για χάρη της, μεταφέρθηκε η έδρα της Ρωμαικής Αυτοκρατορίας.

Ενα πολυπολιτισμικό ανθρώπινο ψηφιδωτό. Με το ένα πόδι στην Ανατολή και με το άλλο στην Δύση. Οπως η τεράστια γέφυρα στον ΒΟΣΠΟΡΟ. Οπως το βλέμμα του Δικέφαλου Αετού. Ταγμένο από την ιστορία να κοιτάει ταυτόχρονα  δύο διαφορετικές ηπείρους, δύο διαφορετικές κουλτούρες. Θαρρείς ότι το ένα συμπληρώνει το άλλο. Ενα σώμα που προσπαθεί να εξισορροπήσει σε δύο διαφορετικά πόδια, αλλά χωρίς κάποιο από αυτά θα καταρρεύσει μονομιάς. Από εκεί πηγάζει η ομορφιά της Πόλης. Από την μίξη του διαφορετικού. Ενας πίνακας με τα πιο ζωντανά χρώματα της φύσης και της ανθρώπινης δημιουργίας. Ολα συνυπάρχουν σε μια γιγάντια πόλη σχεδόν 15.000.000 κατοίκων. Μέσα σε ένα απέραντο οικοδομικό και κυκλοφοριακό λαβύρινθο μιας πόλης που στην κυριολεξία δεν κοιμάται ποτέ. Μέσα από τις αμέτρητες γειτονιές όπου η φτώχεια και η ανέχεια εναλλάσσεται με τον προκλητικό πλούτο, σχεδόν με κινηματογραφική ταχύτητα, ελλείψει ισχυρής μεσαίας αστικής τάξης, ξεπηδάνε καταπράσινα πάρκα, μεγάλες επιβλητικές πλατείες, τεράστιες λεωφόροι. Μια βόλτα στην πλατεία ΤΑΞΙΜ και στον κεντρικό πεζόδρομο  ΙSTIKLAL (η άλλοτε περιοχή ΠΕΡΑ όπου οι περισσότεροι Ρωμιοί είχαν τα μαγαζιά τους) σε βάζει αμέσως στο πνεύμα της καθημερινής ζωής.

sarray

instiklal

 

 
Τονσυγκεκριμένο δρόμο επισκέπτονται ημερησίως -κατά μέσο όρο- 2.500.000  άνθρωποι !
Όραση, ακοή, όσφρηση, γεύση, όλα πρέπει να λειτουργούν με αστραπιαία ταχύτητα για να προλάβεις τις ανθρώπινες παραστάσεις που δημιουργούν αυτή την ξεχωριστή ατμόσφαιρα στον κεντρικό δρόμο και στα γύρω στενά. Ενα ατελείωτο φωτογραφικό ενσταντανέ.

Η Βασιλεύουσα, στην πραγματικότητα η Βασιλεύουσα πόλη των αισθήσεων, μια και μόνο οι αισθήσεις διατηρούν την διαχρονική τους εξουσία σε αυτό τον τόπο, σκιαγραφούν τις διαθέσεις, οργανώνουν τις παρέες, γράφουν την νέα καθημερινή ιστορία. Σε απόσταση μερικών μέτρων συνυπάρχουν το μοναστήρι των ΜΕΒΛΕΒΙ με το καλύτερο JAZZ club της πόλης. Μπορείς κάλλιστα να παρακολουθήσεις την Κυριακή το απόγευμα τον τελετουργικό χορό των Δερβίσηδων μέσα από συγκεκριμένους ανατολίτικους «μουσικούς δρόμους» που χάνονται στο παρελθόν, ενώ λίγες ώρες αργότερα να βρεθείς με μερικούς από τους καλύτερους σύγχρονους τζαζίστες της Τουρκίας, αφού πρώτα διασχίσεις το μικρό στενό δρόμο με τα μουσικά καταστήματα παραδοσιακών οργάνων που εαν είσαι τυχερός ίσως δείς κάποιο νέο μουσικό να παίζει «ταξίμια» δοκιμάζοντας τον καινούργιο ba(g)lama  που έφερε στο μαγαζί του ο καταστηματάρχης. Μπορείς επίσης στο ενδιάμεσο σε κάποιο σοκάκι, στα όρθια ή καθιστός, να γευτείς το παραδοσιακό Τούρκικο τσάι σερβιρισμένο στα μικρά γυάλινα ποτηράκια παρέα με ένα τάβλι. Τα ιδιαιτέρως καλαίσθητα και μεγάλης αρχιτεκτονικής αξίας παραδοσιακά κτίρια, τα περισσότερα ανακαινισμένα, που λειτουργούν σαν καφετέριες, μπάρ, εστιατόρια, ζαχαροπλαστεία, εμπορικά καταστήματα, ενώ στα γύρω στενά υπάρχουν από ανθοπωλεία εώς ψαραγορά όπου άνετα και άφοβα μπορείς να απολαύσεις ψάρι από τον Βόσπορο  ή τούρκικο κοκορέτσι (!!!) ολοκληρώνουν την εικόνα.

Εαν μείνεις περισσότερες μέρες, και είσαι λίγο πιο «ανήσυχος», στο ίδιο μέρος μπορείς να γευτείς και τα παραδοσιακά ληγμένα δακρυγόνα της Τούρκικης αστυνομίας εν πλήρει εξαρτήσει και με το αυτόματο στο χέρι. Εκεί στην πραγματικότητα όλες οι αισθήσεις σου ανοίγουν μονομιάς! Τρέχοντας στα σοκάκια για να γλυτώσεις μπορείς να δείς την ευρύτερη περιοχή γρηγορότερα (χε! χε!). Συγκρινόμενες οι δικές μας οι πορείες μοιάζουν κάτι σαν ανέμελη βόλτα στην εξοχή. Εκεί πραγματικά πρέπει να έχεις κότσια, ακόμα και για να αναρτήσεις ένα πανώ.

 marksizm

Εκεί όμως που πραγματικά πρέπει να έχεις «κότσια» είναι εαν αποπειραθείς να αναλύσεις πολιτικά, ιστορικά και κοινωνικά το φαινόμενο «Τουρκία». Την Ευρωπαική και την Ασιατική πλευρά της. Την διαχρονική προσπάθεια συγκρότησης σε ενιαίο, σύγχρονο κράτος, μέσα από τις τεράστιες κοινωνικές και πολιτισμικές αντιθέσεις της. Δυο οι βασικοί παράγοντες της ομογενοποίησης και της προσπάθειας μετατροπής περίπου 80.000.000 ανθρώπων από διαφορετικές φυλές και εθνότητες σε ενιαίο κράτος. Ενα πρόσωπο και μια θρησκεία. Τα οποία όμως συγκρούονται διαχρονικά. Ο ΚΕΜΑΛ ΑΤΑΤΟΥΡΚ και ο ΙΣΛΑΜΙΣΜΟΣ.

Δεν υπάρχει πλατεία, δρόμος, εστιατόριο, Δημόσια υπηρεσία εννοείται, μνημείο, μουσείο, χωρίς σημαία ή το ποτραίτο του ΚΕΜΑΛ. Σε παράλληλη τροχιά δεν υπάρχει μεγάλος δρόμος που να μην δείς γυναίκες με τις «μαντήλες» στο κεφάλι, με την καμπαρντίνα μέχρι το γόνατο, για να σκεπάζονται οι γραμμές του σώματος, δείγμα ιδιαίτερης θρησκευτικής ευλάβειας με την εμμέσως πλην σαφή προτροπή και ενθάρρυνση του ΕΡΝΤΟΓΑΝ. Σε κάποιες περιπτώσεις, γυναίκες με ολόμαυρες κελεμπίες, με τσαντόρ να καλύπτουν τα πρόσωπα, φιγούρες ενός πραγματικά άλλου κόσμου, που κυρίως προέρχονται από τα βάθη της αχανής χώρας και από άλλες Ισλαμικές χώρες, ερχόμενες με τους συζύγους τους, πάντα με το κεφάλι κάτω και πάντα περπατώντας πίσω από αυτούς για να επισκεφθούν τα μεγάλα ιερά τζαμιά της Πόλης. Μόνες τους, απομονωμένες από τον υπόλοιπο κόσμο, ακόμα και στην αίθουσα του ξενοδοχείου που παίρναμε το πρωινό, καθισμένες στο τελευταίο τραπέζι, κοιτώντας τον τοίχο με στραμμένη την πλάτη στον υπόλοιπο κόσμο, περίμεναν καρτερικά να φέρει ο σύζυγος το πρωινό γευμα στο τραπέζι, για να το απολαύσουν σηκώνοντας στιγμιαία το τσαντόρ από το πρόσωπο τους. Δεν άκουσα ποτέ τον ήχο της φωνής τους, δεν κατάφερα ποτέ να δω το βλέμμα τους.  Δεν τις είδα να κυκλοφορούν στο δρόμο. Τις νεότερες γυναίκες ποτέ. Τις μεγαλύτερες σε ηλικία, τις μέτρησα στα δάκτυλα του ενός χεριού. Στα δεκατέσσερα τους εξαφανίζονται από το σπίτι και την γειτονιά τους. Εχει ήδη προκαθορισθεί η ζωή τους. Με την βούλα. Ανάμικτα συναισθήματα κυριάρχησαν μέσα μου. Σεβασμός και λύπη. Για την μια και μοναδική επιλογή που είχαν στην ζωή τους αισθάνθηκα δύο αντιπαραθετικά συναισθήματα. Πως στον γερο-διάολο γίνεται αυτό;

Εθνικισμός και Ισλαμισμός, Θρησκεία και Εθνος, Τουρκισμός κατά τον ανεξίθρησκο ΚΕΜΑΛ, οι βασικοί πυλώνες οικοδόμησης ενός ενιαίου κράτους, με γειτονιές που βουλιάζουν μέσα στην φτώχεια και γειτονιές που αστράφτουν από τον υπερβολικό πλούτο. Με σπίτια δύο δωματίων που στεγάζονται επταμελείς και οκταμελείς οικογένειες, ενώ σε πλήρη αντίθεση αρκετά σπίτια δίπλα στον Βόσπορο έχουν ιδιωτικούς χώρους για τέννις και παρκάρισμα των πολυτελέστατων σκαφών αναψυχής. Με ποιόν άλλο τρόπο να διαχειρειστείς -αν όχι κυρίως με την θρησκεία- τους χιλιάδες εσωτερικούς οικονομικούς μετανάστες που κατακλύζουν συνεχώς την Ευρωπαική πλευρά προερχόμενοι από τα βάθη της χώρας μεταφέροντας τις οικογένειες τους αναζητώντας καλύτερες συνθήκες διαβίωσης. Πως να τους πείς ότι ο ΚΕΜΑΛ ήταν αντίθετος και πολέμησε την Οθωμανική αυτοκρατορία προσπαθώντας να υποβαθμίσει τον ρόλο της θρησκείας. Ενας πρόεδρος σε μια Δημοκρατία χωρίς κόμματα, ενώ προΐστατο στο μοναδικό κόμμα εντός βουλής που ήταν το δικό του !!!. Πως να εξηγήσεις το γεγονός ότι ο «Πατέρας των Τούρκων» φυλακίστηκε από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, αυτή για την οποία ακόμη και σήμερα θέλουν να αισθάνονται απευθείας απόγονοι, ενώ σχεδόν παντού υπάρχουν τα αγάλματα του. Ολα αυτά σε πλήρη αντιδιαστολή με μεγάλο μέρος της νεολαίας κάτω από τριάντα χρονών, που πατάνε περισσότερο προς την δυτικότροπη κουλτούρα. Με αρκετή δόση αδιαφορίας προς τα «πολιτικά» αποστασιοποιημένοι από το ιστορικό παρελθόν της χώρας. Ενα εκρηκτικό μείγμα πραγματικά.

Υπάρχουν τόσα πολλά να ειπωθούν ακόμη, για τον τρόπο ζωής, για τα μνημεία, για τους Ρωμιούς που μεγάλωσαν εκεί. Ιστορίες που αν και σκεπάστηκαν από την σκόνη του χρόνου, ακόμη και σήμερα, ο τρόπος που σου μεταφέρουν τις εμπειρίες τους όσοι έζησαν πρόσωπα και καταστάσεις σε αυτή την πόλη, αποτελεί κάτι το ξεχωριστό. Ιστορίες καθημερινών ανθρώπων, σε ένα όχι τόσο μακρινό παρελθόν, με μη «καθημερινές» ιστορικές ανατροπές. Αξίζει να επανέλθω…

 

«Έλα έλα όποιος κι αν είσαι, περιπλανώμενος, ειδωλολάτρης, πυρολάτρης,
Έλα ακόμη κι αν έσπασες χιλιάδες φορές τους όρκους σου,
Έλα και πάλι έλα, τo δικό μας καραβάνι δεν είναι καραβάνι της απόγνωσης.»

blue tzami

hagia sofia inside 1

hagia sofia inside 2

keratios 2

Στο μεταξύ, ψάχνοντας, τα βήματα μου με οδήγησαν… εις την πόλιν … or istanbul ! 
Από εδώ πήρα τις διαφορετικές ονοματογραφίες της Πόλης.

Advertisements

10 comments on “οδοιπορικό εις-την-πολιν

  1. να επανέλθεις…είναι πολύ ενδιαφέρουσα αυτή η συζήτηση! Όχι για τη μαντίλα, αυτή είναι γνωστή κουβέντα. Η συζήτηση περί Τουρκίας και Κεμαλισμού είναι εξαιρετική και έχω πολλά κενά, ομολογουμένως! Και θέλω να μάθω (γιατί υπάρχουν διάφοροι θλιβεροί βλόγερς που τα χώνουν στον Τσίπρα επειδή δεν μίλησε για τα εθνικά και την Τουρκία, παρά μόνο για να πει ότι πρέπει να προσέξει ο Παπανδρέου μη βάλει κανέναν από το ΛΑΟΣ στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, τώρα με τα βιογραφικά!)
    τώρα, εσύ πήγες εκεί για τουρισμό ή το συνδύασες με κινηματικά; Και τι είναι αυτό στην τρίτη φωτό που μου άνοιξε την όρεξη;
    ααααααααααα, πότε θα πάω;;;;

  2. Ο/Η k2 λέει:

    Για το Resistanbul είχες πάει; Στο καφέ Sairci πήγες; Να δεις που θα γνώρισες κάναν παλιό γνωστό μας… 🙂 Μια μικρή διόρθωση: ο πεζόδρομος που αναφέρεις (που όντως παλιά ήταν «η μεγάλη οδός του Πέρα», «la grande rue de Péra») γράφεται χωρίς -n-, Istiklal (που σημαίνει ανεξαρτησία).
    Καλημέρες!

  3. Ο/Η yiannis63 λέει:

    Κόκκινο Μπαλόνι @….θα επανέλθω σύντομα !

    Κ2 @ …..ωχ! ωχ ! ωχ ! Τρέχω να το διορθώσω… 🙂 Σε ευχαριστώ πολύ !

  4. Ο/Η taspa λέει:

    Καλησπερεςςςςςςςςςςςς.
    Πολλούς Δερβήσιδες βλέπω,πως πας απο Ναυτία;;;;
    Ελπίζω να ειχες καλού κακου το τζίγκινο μαζί σου!!!!!!!!!!!

  5. Ο/Η nanagn λέει:

    Πολύ καλή προσέγγιση της σύγχρονης Πόλης ( Η …απόλυτη ΠΟΛΗ).

    Είμαι ένας Ελλαδίτης που πρόσφατα άρχισε να μοιράζεται τον χρόνο του ανάμεσα σε Αθήνα και Istanbul. Θα συμφωνήσω μαζί σου σε κάτι που ακόμα προσπαθώ να προσεγγίσω και να καταλάβω: «Εκεί όμως που πραγματικά πρέπει να έχεις «κότσια» είναι εαν αποπειραθείς να αναλύσεις πολιτικά, ιστορικά και κοινωνικά το φαινόμενο «Τουρκία»» Μπέρδεμα για μας, που αλλοιώς μάθαμε να προσεγγίζουμε τα θέματα, το φαινόμενο Ατατούρκ! Όλα ξεκινάνε απ΄αυτόν ! Στο όνομά του μιλούν οι Εθνικιστές αλλά από αυτόν πέρνει «αμπάριζα» και η Αριστερά! Με φόντο το πορτραίτο του μιλάει και ο «νεοοθωμανός» Ερντογάν!

    Τέλος θέλω να σημειώσω δύο πράγματα που αισθάνθηκα όταν μετά από πολύ καιρό επέστρεψα στην Αθήνα. Πρώτο ότι η Αθήνα είναι ένα άχρωμο και χωρίς ταυτότητα «χωριό» και δεύτερο ότι πράγματι μια διαδήλωση εδώ, όπως πολύ σωστά λες και συ, είναι μια ανέμελη βόλτα στην εξοχή !!!

    Η Πόλη θέλει πράγματι πολλά «κότσια» γιαυτό και είναι Έρωτας…

  6. Ο/Η yiannis63 λέει:

    nanagn @ Σε ευχαριστώ για την παρέμβαση σου. Πράγματι χρειάζεται κάποιος να έχει αρκετά «ανοικτό μυαλό» για να καταλάβει πάνω απ όλα την «μάχη» που γίνεται στην Πόλη μεταξύ πολλών διαφορετικών κόσμων. Το «φαινόμενο Ατατούρκ» όπως λές και εσύ αποτελεί από μόνο του ένα από τα μεγαλύτερα σύχρονα κεφάλαια της ιστορίας. Πρέπει κανείς να έχει μεγάλες ιστορικές γνώσεις για να το αναλύσει. Ακριβώς μετά την επιστροφή μου από την Πόλη, συζήτησα με τις ώρες με κάποιους φίλους και γνωστούς που γεννήθηκαν στην Πόλη. Το συμπέρασμα μου είναι ότι βλέπουμε τελείως διαφορετικά την ιστορία εμείς οι Ελλαδίτες από όσους πέρασαν μέρος της ζωής τους εκεί. Μου προξενεί επίσης μεγάλη εντύπωση η έλλειψη βιβλιογραφίας στην Ελλάδα για τα γεγονότα του παρελθόντος, ειδωμένα με μια αντικειμενική, ιστορικά επιστημονική ματιά. Αυτό που με «τρέλλανε» περισσότερο στην Πόλη είναι η απίστευτη μίξη διαφορετικών κουλτούρων του παρελθόντος, που συνεχίζουν να χρωματίζουν έντονα το παρών. Χρώματα, εικόνες, η Πόλη μοιάζει να είναι ένας τεράστιος ζωγραφικός πίνακας πολυπολιτισμικότητας. Θα μπορούσε να είναι ένας πίνακας με θέμα τον Ερωτα. Οποιος καταλαβαίνει…καταλαβαίνει. Δεν είναι κάτι που μεταδίδεται μέσω μαθημάτων, δεν είναι κάτι που πρέπει να προσπαθήσεις για να καταλάβεις. Η τοχεις….ή δεν τοχεις….

  7. Ο/Η Ταξιδιώτης λέει:

    Επιτρέψτε μου και εμένα, καθώς με αναφέρει ο Γιάννης και τον ευχαριστώ, να πω ότι πραγματικά θέλει και κότσια και ανοικτά μυαλά για να δεχθεί κανείς κάποια πράγματα που πρωτοβλέπει στην Πόλη. Το ζήτημα είναι πώς την προσεγγίζει κανείς: σαν τουρίστας, σαν ομογενής, σαν ευρωπαίος, σαν έλληνας με ρίζες από κει?

    • Ο/Η yiannis63 λέει:

      Ουφ…είδα τις νέες φωτο από το μόδι…και νοστάλγησα.
      Φαντάζομαι πως η καλύτερη προσέγγιση είναι σαν σκεπτόμενος άνθρωπος.
      Αφήνοντας ελεύθερο το μυαλό σου για να δεί την απίστευτη φυσική όμορφιά του τοπίου, αλλά και την κληρονομιά της διαχρονικής ιστορικής παρουσία της και την επίδρασης της στον Ευρωπαικό πολιτισμό. Καταλαβαίνω την ιδιαιτερότητα της προσέγγισης για όσους Ελληνες έχουν ρίζες εκεί…αλλά είμαι σίγουρος ότι ολόκληρη η αλήθεια δεν έχει ειπωθεί ακόμη.

  8. να σου πω σύντροφε…τα κιουπέπκια τα έχεις διαβάσει ποτέ;
    Είναι εξαιρετικές στις περιγραφές τους που είναι φυσικά και πολιτικές αναλύσεις! Στις συστήνω λοιπόν και στις συνιστώ ανεπιφύλακτα! Θα γίνεις φαν, το ξέρω!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s