Η αριστερά του 21ου αιώνα, μέρος 1ο

cf86ceb1cf84cf83cebfcf8dcebbceb1

Ψάχνοντας να βρω φωτογραφία στο google για να «δέσω» το συγκεκριμένο post, έπεσα πάνω σε αυτήν την απίστευτη φατσούλα. Την βρήκα στο blog Eτσι ε;  και την θεώρησα ιδανική για την περίσταση. Τα μαλλιά ανακατεμένα, τα μάτια θυμωμένα, το ύφος λίγο μπλαζέ, προερχόμενο ίσως από έναν παιδικό καυγά. Απορημένο σίγουρα, διαμαρτυρόμενο μονίμως, και σκεπτόμενο ίσως την επόμενη ζαβολιά. Μπορεί και να την μάλωσαν «οι μεγάλοι». Το ύφος της τα λέει όλα. Θα σας δείξω εγώ….τι σημαίνει… άτακτη!

Η Αριστερά είναι γένος θηλυκού, ως εκ τούτου απρόβλεπτη, ενίοτε κυκλοθυμική, μα πάντοτε τρυφερή και σκληρή ταυτόχρονα. Η σχέση μαζί της είναι δύσκολη. «Μια στγμή μαζί σου είναι μακελειό» λέει ο Σαββόπουλος για την Ελσα. Θα μπορούσε στην θέση της Ελσας να είναι η Αριστερά. Αν με ρωτούσε κάποιος «μέσα από ποιές εικόνες βλέπεις την Αριστερά σαν οντότητα…» θα απαντούσα αμέσως, μέσα από την εικόνα του Μάνου Χατζιδάκη όταν συνέθετε το «χαμόγελο της Τζοκόντας», πιθανότατα μέσα από την σύνθεση του Μίκη θεοδωράκη στην ταινία «Φαίδρα», ίσως μέσα από το βιβλίο του jack kerouac «στον δρόμο», μέσα από την «έναστρη νύχτα» του Van Gogh, σίγουρα μέσα από την φωτογραφία του δολοφονημένου ΤΣΕ, διαλέγω επίσης την στιγμή που η ΡΟΖΑ ΛΟΥΞΕΜΠΟΥΡΓΚ δίδασκε με εντελώς αντισυμβατικό τρόπο το «Κεφάλαιο» σε μεταλλουργούς, ξυλουργούς, ανθρακωρύχους στο Βερολίνο το 1906. Ασφαλώς μέσα από τις ελευθεριακές νύχτες στο Παρίσι την άνοιξη του 1968, μέσα από το κλάμα των Ελασιτών την στιγμή της  παράδοσης των όπλων στην Βάρκιζα, και τέλος μέσα από τα πεσμένα κορμιά των φοιτητών στην πύλη του Πολυτεχνείου.  Θα μπορούσε να ήταν από πολλές «στιγμές» ακόμα, αλλά αυτές ανέσειρα από το μυαλό μου αυθόρμητα. Τέλος αυτοπροσδιορισμού.

Στις μέρες μας, διαπιστώνει κανείς ότι όσο βαθαίνει η οικονομική και κοινωνική κρίση, όσο ανακοινώνονται από τα δελτία των τηλεοπτικών σταθμών χιλιάδες απολύσεις σε όλο τον κόσμο, τόσο πιο επιτακτική γίνεται η ανάγκη για την άμεση προβολή του προφίλ της Αριστεράς τόσο στον ιδεολογικό τομέα, όσο και σε θέματα οργάνωσης και πρακτικής παρέμβασης στα γεγονότα. Μπορεί να αποτραπεί το βάθεμα της κρίσης ; Στην χώρα μας μέχρι πριν μερικούς μήνες ακούγαμε απλά για την κρίση, χωρίς να έχουμε δεί το συγκεκριμένο φαινόμενο να εισχωρεί στην πραγματική καθημερινή οικονομία της Ελληνικής κοινωνίας. Παρά τα ευχολόγια εκ μέρους της κυβέρνησης η κρίση είναι εδώ και επηρεάζει άμεσα τα μεγέθη της πραγματικής οικονομίας. Εχει για τα καλά βρει στέγη στα σπίτια μας, έχει γίνει ο συγκάτοικος μας. Κάποιοι προσπαθούν να μας πείσουν ότι πρέπει να μάθουμε να ζούμε μαζί της, λες και όλοι έχουμε τις ίδιες ευθύνες για την δημιουργία του φαινομένου. Σαν να έχει δηλαδή μερίδιο ευθύνης ο εργαζόμενος. Αρκετοί επίσης προσπαθούν να μας πείσουν ότι την αποκλειστική ευθύνη έχουν τα εγχώρια και διεθνή golden boys, για κάποιες λάθος επιλογές τους, κάποιες «υπερβολές», οι οποίες οδήγησαν τις διεθνείς αγορές σε παρακμή. Βέβαια οι δείκτες της ανάπτυξης αλλά και της βιομηχανικής παραγωγής δείχνουν άλλα πράγματα. Δείχνουν ακριβώς αυτό που έλεγε η ΡΟΖΑ στην περίφημη «συσσώρευση του κεφαλαίου»  και που βέβαια είχε αναλύσει πρώτος ο ΜΑΡΞ στο «κεφάλαιο», ότι δηλαδή η «αναρχία» στον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής, έκανε τις οικονομικές σχέσεις αδιαφανείς και παραμορφωμένες, με τον «ανταγωνισμό» και την συγκεκριμένη νομισματική οικονομία να οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην απελευθέρωση και την παντοδυναμία των αγορών. Οταν ακούμε την λέξη «αγορές» πρέπει να έχουμε κατά νου, ότι η δυνατότητα περαιτέρω ανάπτυξης των συγκεκριμένων «αγορών» αποτελεί τον ζωτικό όρο ύπαρξης του καπιταλισμού. Το οξυγόνο του. Χωρίς την ανάπτυξη -με τους δικούς του όρους φυσικά- , χωρίς την επιτάχυνση της παραγωγής, άρα και του αυξανόμενου κέρδους με την έννοια της  καπιταλιστικής συσσώρευσης ως μοναδικό ζητούμενο από την όλη διαδικασία,  ο καπιταλισμός περνάει σε φάση κρίσης. Κυκλικών κρίσεων βέβαια, χωρίς κανείς να μπορεί να ορίσει με ακρίβεια την χρονική διάρκεια τους. Και ερχόμαστε στο ζητούμενο, όπως τίθεται στις μέρες μας, από κυβερνήσεις και κόμματα του δεξιού και σοσιαλδημοκρατικού χώρου, δηλαδή η ενίσχυση και παιρετέρω οικονομική βοήθεια κυρίως στους εταίρους των «αγορών» έτσι ώστε να βγούν από την κρίση και να συνεχιστεί η ομαλή ανάπτυξη και λειτουργία των ίδιων «αγορών» που δημιούργησαν την οικονομική κρίση που βιώνουμε. Σχήμα οξύμωρο ; Οχι βέβαια, εαν λάβει κανείς υπ’ όψιν του ότι ο καπιταλισμός «λατρεύει» τις κρίσεις του,-έχει μια φυσική ροπή προς αυτή την κατεύθυνση- γιατί επί της ουσίας από αυτές ανανεώνεται, για να μπορέσει μελλοντικά- όσο πιό άμεσα γίνεται- να μπεί σε μια νέα φάση δυναμικής «ανάπτυξης» των «αγορών» του. Φυσικά οι «παράπλευρες απώλειες» σε ανθρώπινο δυναμικό, είτε προέρχονται από τον «χώρο» του, είτε από την ανθρώπινη εργασιακή δύναμη λίγο τον απασχολεί. Σημασία έχει το «εμπόρευμα» των αγορών και πως αυτό θα παράγεται και θα διατείθεται προς κατανάλωση με τους πιό γρήγορους ρυθμούς. Με φρενήρεις ρυθμούς αν είναι δυνατόν κάτι τέτοιο. Η μοναδική διέξοδος του, φαντάζει να είναι μόνο η παλινόρθωση των καταρακωμένων οικονομικών αγορών. Στην πραγματικότητα ζούμε τον παροξυσμό μιας κρίσης υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου, αποτέλεσμα συγκεκριμένων οικονομικών πολιτικών ολόκληρης της περιόδου της νεοφιλελεύθερης συναίνεσης. Ολόκληρης της περιόδου του «τέλους των ιδεολογιών» από το 1989 μέχρι σήμερα.

Η κρίση ξέσπασε από τα στεγαστικά -κυρίως- δάνεια που είχαν δοθεί στα πιο αδύναμα και φτωχά στρώματα της Αμερικάνικης κοινωνίας. Αυτό όμως δεν ήταν μόνο αποτέλεσμα κάποιας «συγκυριακής απληστίας» των αγορών, ή κάποιας «στιγμιαίας επιδίωξης αλόγιστου κέρδους» από managers και golden boys. Είναι απλά το αποτέλεσμα της κυρίαρχης πολιτικής τα τελευταία είκοσι χρόνια. Παλαιότερα στις ΗΠΑ οι «προοδευτικές» κυβερνήσεις επεδίωκαν την ενσωμάτωση στο σύστημα των υποτελών τάξεων μέσα από το προσωπείο του δήθεν κοινωνικού κράτους, μέσω κάποιων αυξήσεων σε μισθούς, σε κοινωνικές παροχές, με δαπάνες για κοινωνική στέγαση. Αυτό όμως το δήθεν κοινωνικό κράτος, αποφάσισε να εκχωρήσει την εφαρμογή της συγκεκριμένης κοινωνικής πολιτικής στο χρηματοπιστωτικό τομέα. Υπάρχει κάποιος ανόητος που να πιστεύει ότι αυτό δεν αποτέλεσε συγκεκριμένη πολιτική επιλογή; Τα αποτελέσματα είναι γνωστά. Ο χρηματοπιστωτικός τομέας οδήγησε εκατομμύρια ανθρώπους να βρίσκονται υπερχρεωμένοι σε πιστωτικές κάρτες, οι εργαζόμενοι και οι εργαζόμενες να είναι όμηροι των χρηματιστηρίων και χιλιάδες νέα ζευγάρια να χάνουν τα σπίτια τους από ανεξόφλητες υποχρεώσεις δανείων. Και ποιά είναι η λύση; Δεκάδες δισεκατομμύρια δολλάρια και ευρώ να δίνονται στις τράπεζες για να επανεπενδύονται που; Οχι φυσικά σε αυτούς που έχουν ανάγκη, γιατί οι τράπεζες δεν είναι κοινωφελή ιδρύματα να δανείζουν χρήματα με μεγάλη επισφάλεια στα θύματα που οι ίδιες δημιούργησαν. Για μια ακόμα φορά δηλαδή οι κυβερνήσεις που διέπονται από νεοφιλελεύθερη λογική κάνουν ακριβώς το ίδιο λάθος. Ξαναδίνουν την ευκαιρία στον χρηματοπστωτικό τομέα, να οργανώσει την κοινωνική πολιτική. Το δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός σοφού.

Εχει ενδιαφέρον-επίσης- να καταλάβουμε οχι μόνο την ταχύτητα με την οποία η οικονομική κρίση μεταδόθηκε στην Ευρώπη, αλλά και τις μεθόδους  ανιμετώπισης  της κρίσης στην γηραιά Ηπειρο. Εδώ υπήρξε μια συμφωνία. Το Αμερικάνικο κεφάλαιο δεν βασίστηκε στον παραγκωνισμό του Ευρωπαικού κεφαλαίου, οι δε κυρίαρχες δυνάμεις στην Ευρώπη που έχουν συνδέσει τις τύχες τους με το Αμερικάνικό κεφάλαιο, θα αποφύγουν την κατάρρευση του δολαρίου στηρίζοντας το, δημιουργώντας έτσι ένα νεο και ενιαίο σύνολο κεφαλαίου. Ενιαίο σύνολο αγορών υπάρχει ήδη.  Δεν θα έχει περάσει πολύς καιρός που δειλά-δειλά θα ξανακούσουμε το…»αφήστε τις αγορές ελεύθερες να αναπνεύσουν» …Εξάλλου και η Ευρωπαική ενοποίηση με τον τρόπο που έχει επιλεχθεί να γίνει προς τα εκεί οδηγεί. Μήπως να αυτορυθμιστούν και πάλι οι «αγορές»; Με ολίγη κρατική παρέμβαση; «Διακριτική» βεβαίως. Δεν θα τολμήσω να πω έλεγχο. Οποιος έχει την δυνατότητα να αποδείξει ότι οι «αγορές» μπορούν να ελεχθούν και να υπάρχει «υγιής ανταγωνισμός» προς όφελος της κοινωνικής ανάπτυξης, στα πλαίσια του καπιταλισμού, έχει απλά «ανατρέψει» τον ΜΑΡΞ. Δηλαδή έχει τετραγωνίσει τον κύκλο. Προλαβαίνω όποιον επιχειρήσει να αναφέρει παραδείγματα από το παρελθόν ( Λέννιν για την νέα οικονομική πολιτική ) και το σήμερα (Εβο Μοράλες και τις εξωτερικές επενδύσεις που προσελκύθηκαν προς την Βολιβία) ότι η μεγάλη διαφορά είναι πως αυτές οι πολιτικές εφαρμόσθηκαν αφού ανέλαβαν την διακυβέρνηση της χώρας οι συγκεκριμένες κυβερνήσεις είτε με επαναστάσεις είτε με δημοψηφίσματα. Και προφανώς δεν έχουν σχέση με την απελευθέρωση και την λειτουργία των αγορών όπως διαμορφώθηκαν στις μέρες μας. Προφανώς υπήρξαν κρατικοί μηχανισμοί, με διαφορετική πολιτική  στόχευση και ιδεολογία από τους σημερινούς. Το ζήτημα λοιπόν δεν είναι να ξαναστήσουμε «αγορές» με την  λογική του σήμερα. Ούτε να ζητάμε «υγιείς ανταγωνισμούς» στα πλαίσια της καπιταλιστικής συσσώρευσης. Δεν μπορούμε να ζητάμε από τον καπιταλισμό να αρνηθεί τον λόγο ύπαρξης του.

«Οι άνθρωποι διαμορφώνουν την Ιστορία τους όχι κάτω από τις συνθήκες που επιλέγουνε οι ίδιοι» έλεγε ο ΜΑΡΞ.  Ετσι και η Αριστερά σήμερα πρέπει να διαμορφώσει την ιστορία του κόσμου μέσα σε συνθήκες που δεν επέλεξε η ίδια.
Για το ποιά κατά την γνώμη μου πρέπει να είναι η στάση της Αριστεράς  απέναντι στην παγκόσμια οικονομική κρίση στο δεύτερο μέρος της συνέχειας του άρθρου.
Ομως επιτρέψτε μου να σας προϊδεάσω λίγο…..

«Θαρείς κεντρισμένα από αόρατα πνεύματα, τα ηλιακά άτια του χρόνου περνάνε σέρνοντας το ελαφρό φορτίο πεπρωμένου μας και δεν μας μένει τίποτα άλλο να κάνουμε παρά να κρατήσουμε σταθερά, με ακλόνητη αποφασιστικότητα τα ηνία…Αν είναι γραφτό μου να πέσω, τότε μπορεί ένας κεραυνός, μια καταιγίδα, ή ακόμα ένα απλό παραπάτημα να με ρίξει στην άβυσσο, εβρισκόμενος εκεί πεσμένος δίπλα με μυριάδες άλλους. Ποτέ δεν δίστασα για ένα μικρό όφελος να ριψοκινδυνεύσω, μαζί με τους συντρόφους μου, μέσα στην αιματηρή μάχη. Πως θα μπορούσα να παζαρέψω όταν πρόκειται για την φυσική τιμή της ύπαρξης μου ; »  ( Γκαίτε, «Εγκμοντ» )

« To ξέρετε…ελπίζω να πεθάνω στο πόστο μου, σε μια μάχη στον δρόμο ή στην φυλακή»
Από ένα γράμμα της Ρόζα Λούξενμπουργκ στην Σόνια Λήμπκνεχτ.

Advertisements

5 comments on “Η αριστερά του 21ου αιώνα, μέρος 1ο

  1. Ο/Η michalis λέει:

    Σημειωσε πως «σοσιαλισμος του 21ου αιωνα» ειναι η ονομασια που επελεξε να δωσει στην ιδεολογικη του πλατφορμα το «Νεο Αντικαπιταλιστικο Κομμα» στη Γαλλια.

    Κινειται, κινειται…

  2. Ο/Η Νίκος λέει:

    Με ξεγέλασες με την τρυφερή και λυρική εισαγωγή σου για την αριστερά. Μετά όμως το χάλασες. Ο Καπιταλισμός, έλεγε κάποιος ,δεν θυμάμαι, «είναι σαν το ποδήλατο, που αν σταματήσει να κινείται πέφτει». Η ανάλυση που κάνεις για την κρίση, είναι σωστή από την σκοπιά που βλέπουμε εμείς τα πράγματα. Άλλοι κάνουν διαφορετική προσέγγιση, όπως αυτοί βλέπουν τα πράγματα. Το σίγουρο είναι ότι αυτή η κρίση θέλει τον χρόνο και τον τρόπο της για να ξεπεραστεί. Οι μέχρι τώρα προτάσεις για λύσεις, στοχεύουν στην διατήρηση των μηχανισμών μετά την κρίση και όχι στην ίδια την κρίση. Θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι προέχουν οι μηχανισμοί για την αντιμετώπιση της κρίσης, μέχρι να την ξεπεράσουμε. Στην χώρα μας, τα κόμματα εξουσίας συναγωνίζονται στην αρλουμπο-λογία και υπόσχονται λύσεις πουν δεν υπάρχουν, κατά πως το συνηθίζουν. Εμείς θα πρέπει να σκεφτούμε ποιοι μπορούν να διαχειριστούν την κρίση ή να κάνουν εποικοδομητικό έλεγχο και να σταθούν ανάχωμα στα σχέδια των παιχτών της εξουσίας και να πράξουμε ανάλογα.

  3. Ο/Η Aggelos λέει:

    H kriση ειναι ευκαιρια για αλλαγη

  4. Ο/Η yiannis63 λέει:

    Νικο @ οπως άρχισα έτσι και θα τελειώσω….στο δεύτερο μέρος…

    Aggelos @ Στην διαπίστωση συμφωνούμε…στο δια ταύτα είναι το θέμα…

    michalis @ Κάτι ανάλογο «ψάχνουμε και εμείς» …μου φαίνεται…..ή…..»μου φαίνεται» απλώς ;

  5. Ο/Η taspa λέει:

    Η ΡΟΜΠΙΣΟΝ αναφέρεται σ’αυτά από το 1972,και ομως μέχρι σήμερα ακόμη,ελάχιστη προσοχή εχει δωθεί ακόμη και από Αριστερούς στα γραφόμενα της.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s