Mike Davis : εξυμνώντας τους βαρβάρους.

mike-davis

 
Ακουγα εχθές το πρωί σε ραδιοφωνική εκπομπή, ΣΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ-  για τους συλληφθέντες των γεγονότων του Δεκέμβρη. Εγιναν περίπου 2.000 προσαγωγές υπόπτων για επεισόδια από την Αστυνομία, οι 280 κρατήθηκαν, εκ των οποίων οι 16 κρίθηκαν προφυλακισταίοι, ενώ 3 άτομα αφέθηκαν ελεύθερα με περιοριστικούς όρους. Από αυτούς 4 είναι οικονομικοί μετανάστες που τα χαρτιά τους για απέλαση είναι ήδη έτοιμα, 2 είναι Κύπριοι, ενώ οι υπόλοιποι 13 είναι ντόπιοι. Οι 4 από τους προφυλακισταίους είναι ανήλικοι, μέχρι 16 χρονών και ήδη έχουν μεταφερθεί στις φυλακές ανηλίκων στην Αυλώνα, ενώ οι υπόλοιποι αφορούν διάφορες νεαρές ηλικίες.
Εχει γίνει όμως κάποια προσπάθεια ανάλυσης και κοινωνικής χαρτογράφησης, για το ποιοί ακριβώς ήταν όλοι όσοι συμμετείχαν στην εξέγερση του Δεκέμβρη επιλέγοντας να ακολουθήσουν την λογική της «βίας στην βία της εξουσίας»;
Ηταν μόνο ο Αντιεξουσιαστικός χώρος που ακολούθησε σύσσωμος την συγκεκριμένη λογική, ή αρχίζουν να δημιουργούνται ευρύτερα αποκλεισμένα κοινωνικά στρώματα που επιλέγουν να εκφράσουν την οργή τους με τον ίδιο ακριβώς τρόπο; Μπορούν στο άμεσο μέλλον αυτά τα κοινωνικά στρώματα να συγκροτήσουν ένα νέο πολιτικό υποκείμενο, ή απλώς είναι απότοκα της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης που βιώνουμε στο παρόν και θα εξελίσσεται με ραγδαίους ρυθμούς στο μέλλον; Το σίγουρο είναι ότι ακόμα και εαν η «αγορά» καταφέρει εύκολα η δύσκολα να ισορροπήσει, οι ασκοί του Αιόλου άνοιξαν. Και αυτή την φορά οι άνεμοι θα είναι περισσότερο δυνατοί όσο ποτέ άλλοτε.

Διάβασα πρίν από μερικούς μήνες το βιβλίο που σας παρουσιάζω. Το «Εξυμνώντας τους βαρβάρους» του Μike Davis από τις εκδόσεις Ελευθεριακή Κουλτούρα. 
Αμερικάνος ιστορικός και ακτιβιστής ο ίδιος, προσπαθεί σε αυτήν την συρραφή άρθρων να αναλύσει τα αίτια της δημιουργίας και τον τρόπο συγκρότησης αυτών των κοινωνικών στρωμάτων στα οποία ο ίδιος δίνει τον χαρακτηρισμό «ανεπίσημο προλεταριάτο». Παραθέτω μερικά πολύ ενδιαφέροντα σημεία από την ανάλυση του. Να σημειωθεί ότι η άποψη του στηρίζεται κυρίως σε Μητρόπολεις του τρίτου κόσμου. Εγώ θεωρώ πως σε λίγα χρόνια από τώρα, η ανάλυση αυτή θα βρίσκει εφαρμογή σε πολλές Μητρόπολεις της Αμερικής και της Ευρώπης. Για να μην πούμε ότι ήδη βρίσκει. Οι υπογραμμίσεις είναι δικές μου.

» Πολύ πιο γρήγορα απ’ ότι είχε προβλέψει το περίφημο κλαμπ της Ρώμης στις αρχές της δεκαετίας του 70, η ανθρωπότητα διάβηκε ένα εποχικό κατώφλι. Τώρα πιά οι κάτοικοι περίπου πενήντα χιλιάδων πόλεων ξεπερνούν σε αριθμό αυτούς  δυο εκατομμυρίων και βάλε χωριών. Πράγματι, σύμφωνα με τους δημογράφους του ΟΗΕ, ο αγροτικός πληθυσμος έχει φθάσει τώρα στο μάξιμουμ των τριών δισεκκατομυρίων ανθρώπων και δεν πρόκειται στο μέλλον να αυξηθεί σημαντικά. Οι πόλεις από την άλλη πλευρά μεγαλώνουν κατα εξήντα εκατομμύρια τον χρόνο, με το 90% της αύξησης του παγκόσμιου πληθυσμού της επόμενης γενιάς να συμβαίνει σε αστικές περιοχές λιγότερο ανεπτυγμένων περιφερειών. Το 2030, δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι επιπλέον θα αγωνίζονται για την επιβίωση τους στις πόλεις και μάλιστα στα πολυάριθμα μητροπολιτικά συγκροτήματα της Αφρικής και της Ασίας.

Το πιό σημαντικό δεδομένο είναι ότι εκαντοτάδες εκατομμύρια νέων κατοίκων των πόλεων πρέπει να μοιραστούν έτι παιρετέρω τις περειφεριακές θέσεις απασχόλησης που έχουν να κάνουν με την παροχή προσωπικών υπηρεσιών, την ευκαιριακή εργασία, το μικρεμπόριο στον δρόμο, την επαιτεία και το έγκλημα. Αυτό το απόκληρο προλεταριάτο, ίσως σήμερα 1,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι, και το 2030 , 2,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη και πλέον κοινωνική τάξη στον πλανήτη.

Οντολογικά μοιάζει και δεν μοιάζει με τον ιστορικό συντελεστή που περιγράφεται στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο. Οπως η παραδοσιακή βιομηχανική εργατική τάξη, διαθέτει τις ριζικές αλυσίδες της, με την έννοια πώς έχει ελάχιστα κεκτημένα συμφέροντα στην αναπαράγωγή της ατόμικής ιδιοκτησίας. Αλλά δεν πρόκειται για μια κοινωνικοποιημένη εργατική συλλογικότητα και δεν διαθέτει σημαντική δύναμη για να διαρρήξει ή να αποκτήσει τον έλεγχο των μέσων παραγωγής πολύ δε λιγότερο για να αναδιοργανώσει την σύγχρονη βιομηχανική ζωή στη βάση της δικής της ταξικής κουλτούρας. Κατέχει όμως μη μετρημένες ακόμη δυνάμεις ανατροπής της αστικής τάξης και διάρρηξης των ζωτικών παγκόσμιων ροών ανθρώπων και πληροφορίας. 

bosotn-1

Οι γραμμές του ανεπίσημου προλεταριάτου διευρύνονται αδιάκοπα και η αστική κρίση βαθαίνει, τονίζουν οι συγγραφείς της Πρόκληση των φτωχογείτονιών, από την διεθνή οικονομική ρύθμιση. Το καθεστώς του χρεόυς απομυζά τις δημόσιες δαπάνες των αναπτυσσόμενων χωρών και στραγγαλίζει τις νέες επενδύσεις στην στεγαστική υποδομή. Εκτοπίζονται δεκάδες εκατομμύρια γεωργών, που είναι ανίκανοι να ανταγωνιστούν τον άκρως επιδοτούμενο αγροκαπιταλισμό των πλούσιων χωρών.

Η αναφορά του ΟΗΕ δίνει μελαγχολικά αλλά ειλικρινή μαθήματα : « H κατάρρευση της επίσημης αστικής απασχόλησης στον αναπτυσσόμενο κόσμο και η εμφάνιση ενός ανεπίσημου τομέα, θεωρούνται ως άμεσο αποτέλεσμα της φιλελευθεροποίησης.»

Το 2030 ο κόσμος θα είναι περίπου ως εξής :

1. Από τα οκτώ δισεκατομμύρια ανθρώπους τα πέντε θα ζούν σε πόλεις.
2. Ενα δισεκατομμύριο κάτοικοι πόλεων – ιδιοκτήτες, μάνατζερ, τεχνικοί και εξεδικευμένοι στον τομέα της πληροφορικής θα συνιστούν κυρίως την ζήτηση για την παγκόσμια εταιρική παραγωγή.
4. Δύο με τρία δισεκατομμύρια ανεπίσημοι εργαζόμενοι – εκ των οποίων τα δύο θα ζούν φτωχογειτονιές ή παραγκουπόλεις- θα υπάρχουν με κάποιο τρόπο έξω από τις επίσημες μορφές παραγωγής, σε μια αθλιότητα α λα Ντίκενς ή και χειρότερα, ρημαγμένοι από τις αρρώστιες και υποκείμενοι στις διάφορες μεγακαταστροφές που ακολουθούν την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη και την εξάντληση των υδάτινων αποθεμάτων. Η κοινωνκή περιθωριοποίηση θα αντιστοιχεί σε αυξανόμενο βαθμό στην ηλικία όπως και στην φυλή, και αυτοί οι νέοι «της γης οι κολασμένοι» θα είναι το πιο νεανικό στρώμα της ανθρωπότητας.

boston-2

Οι νέοι φτωχοί των πόλεων, δεν θα πέσουν ήσυχα σε αυτή τη σκοτεινή νύχτα. Η αντίσταση τους πράγματι, συνιστά την βασική συνθήκη για την επιβίωση της ενότητας της ανθρώπινης φυλής έναντι του εκφυλισμού της νέας παγκόσμιας τάξης. Πρόκειται για μια αντίσταση, της οποίας οι ιδεολογικές και πολιτικές εκφράσεις δεν έχουν μέχρι τώρα βρεί μια παγκόσμια ενότητα ή ένα πολικό αστέρι. Τίποτα έστω και μακρινό, που να μοιάζει με την Κομμουνιστική Διεθνή ή το κίνημα της Τρικοντινεντάλ. Οι ανεπισήμως εργαζόμενες τάξεις των πόλεων, αν και υφίστανται το ίδιο σιδηρούν ποσοστό παραμέλησης και περιθωριοποίησης, συνιστούν ένα εντυπωσιακό φάσμα διαφοροποιοημένων ταυτοτήτων, πεποιθήσεων και δραστηριοποιήσεων. Οι φτωχότεροι των φτωχών τείνουν να είναι γλωσσικές, εθνοτικές, ή θρησκευτικές μεινότητες.
Αυτή η ανεπίσημη εργατική τάξη, που δεν συμμετέχει στις μεγάλες εργατικές συλλογικότητες, στερείται μια κεντρομόλου οργανωτικής αρχής, όπως επίσης και μιας στρατηγικής κοινωνικής δύναμης.
Ο βασικός μου ισχυρισμός είναι ότι δεν πρόκειται για έναν πόλεμο των πολιτισμών αλλά για μια οξεία σύγκρουση μεταξύ του Αμερικάνικου ιμπέριουμ και της εργατικής δύναμης που εκδιώκεται από τον επίσημο κόσμο της οικονομίας. Το μελλοντικό περίγραμμα του νέου «αγώνα του λυκόφωτος» είναι δύσκολο να προβλεφθεί. Μπορεί να διατηρηθουν οι υπάρχουσες τάσεις ή να υπάρξουν εντελώς νέες εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένων απροσδόκητων ιδεολογικών υβριδίων.

Αυτό που γίνεται  ξεκάθαρο είναι ότι αν και οι σημερινές μεγα-φτωχογειτονιές συνιστούν ιδιαίτερο πρόβλημα για την αυτοκρατορική τάξη και τον κοινωνικό έλεγχο, ελάχιστα έχει ασχοληθεί μαζί του η συμβατική γεωπολιτική. Αν ο στόχος του πολέμου στην τρομοκρατία είναι να κατδιώξει τον εχθρό στον κοινωνιολογικό και πολιτιστικό του λαβύρινθο, τότε οι φτωχές περιφέρειες των αναπτυσσόμενων πόλεων θα είναι το διαρκές πεδίο μάχης του 21ου αιώνα

Milke Davis,  Sosial Text 81,  Χειμώνας 2004

Αν δεχθούμε ότι αργά η γρήγορα όλο και περισσότεροι άνθρωποι στις μητροπόλεις της Ευρώπης και της Αμερικής, θα στριμώχνονται κάτω από τα όρια της φτώχειας, άνεργοι, οικονομικοί μετανάστες, περίσσεμα ανθρώπων στο καπιταλιστικό σύστημα  όπως σωστά τους ονομάζει ο συγκεκριμένος ακτιβιστής και ιστορικός, δηλαδή όλο και μεγαλύτερο τμήμα της κοινωνίας -κυρίως νέοι άνθρωποι- θα περιθωριοποιείται, τότε θα πρέπει να ισχύσει το γεγονός ότι σύντομες, επαναλαμβανόμενες και ιδιαίτερα βίαιες κοινωνικές εκρήξεις προερχόμενες από αυτά τα κοινωνικά στρώματα θα γίνει ο κανόνας στο μέλλον. Θα αποτελέσουν άραγε ένα νέο πολιτικό επαναστατικό υποκείμενο ή θα επιμείνουν στην απλή καταγραφή της οργής τους;  
Επειδή πιστεύω ότι τα κόμματα εκτός από μεθοδολογικά εργαλεία πρέπει να είναι και αναλυτικά εργαλεία, εδώ μπαίνει ο ρόλος της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, να αναλύσει το φαινόμενο, να αποκτήσει επαφή με αυτά τα κοινωνικά στρώματα, να μπορέσει να οικοδομήσει έναν ανοικτό πολιτικό διάλογο μαζί τους, να προσπαθήσει να ιδεολογικοποιήσει την συμπυκνωμένη οργή τους. Δημιουργώντας έτσι  έναν νέο πολιτικό σύμμαχο, στον αγώνα για την πλήρη ανατροπή του καπιταλισμού.  Εκτός και εαν αδιαφορήσουμε για τις εξελίξεις οπότε θα επιτρέψουμε να δηλητηριαστούν συνειδήσεις και μυαλά, από το «φίδι» που ήδη έχει σπάσει το κέλυφος του «αυγού».
Οσοι λοιπόν στην Ριζοσπαστική Αριστερά μιλάνε για πολιτικές και κοινωνικές συμμαχίες…ιδού πεδίο δόξης λαμπρόν. Ας είμαστε προσεκτικοί στην επιλογή συνεργασιών με «όμορους» πολιτικούς χώρους. Επιπλέον, όποιος απλά επιμένει να ζητά καταγγελίες  ή πιο σκληρή στάση απέναντι στην έκφραση οργής ενός υπό διαμόρφωση νέου κοινωνικού χώρου κατά την γνώμη μου είτε είναι πολιτικά αφελής, η ανεπαρκέστατος στην ανάλυση, είτε έχει ευθύνες για τα αίτια που το δημιούργησαν. Το καταγγείλεις δεν το καταγγείλεις, τέτοιες κοινωνικές εξελίξεις συντάσονται -δυστυχώς- ερήμην μας.  
Οι κοινωνικές εκρήξεις και οι εξεγέρσεις δεν είναι τεχνητά κατασκευάσματα. Συμβαίνουν όταν συμβαίνουν, εξελίσσονται χωρίς να περιμένουν.

boston-3

Οι φωτογραφίες είναι από …    Boston.com

Advertisements

2 comments on “Mike Davis : εξυμνώντας τους βαρβάρους.

  1. Ο/Η Κάιν λέει:

    Γιάννη καλό τό άρθρο καί είναι μέσα στούς δικούς μου προβληματισμούς,πού τούς έχω εκθέσει μέσα στόν αντιεξουσιαστικό «διάλογο»,αλλά λιγότεροι ακούνε πιά καί δέν έχω τάσεις γενίκευσης.Η αριστερά όσο καί ο αναρχικός χώρος αντί δυστυχώς νά εξελιχθούν καί νά πολιτικοποιήσουν άν θέλεις όλο αυτό τό λούμπεν προλεταριάτο(έχει ξανασυμβεί στό παρελθόν, απλά ζήσαμε μιά ακόμη επανάληψη πού κανείς μας δέν μαθαίνει από αυτήν) πού θά πνίγεται καί θά μεγαλώνει τήν τάξη του τά επόμενα χρόνια,βρέθηκαν στήν θέση όπως στά γεγονότα τού περασμένου Δεκέμβρη νά ακολουθούν αυτή τήν βία γιά τήν βία καί ως ενα μεγάλο βαθμό «λουμπενοποιήθηκε» καί ποινικοποιήθηκε όλος αυτός ο δίκαιος ξεσηκωμός πού κάτω από συνθήκες οργάνωσης θά μπορούσε εκτός από τόν δίκαιο θυμό στούς δρόμους νά είχε καταφέρει νά δώσει στά υποκείμενα τής εξέγερσης πολιτικό χαρακτήρα καί προτάγματα αλλά δυστυχώς άλλη μιά φορά τά κινήματα(?) «ατύχησαν» καί δέν ανταποκρίθηκαν στίς μεγάλες στιγμές πού η ιστορία δέν φέρνει συχνά τόσους ανθρώπους μαζί.Μέ λίγα λόγια δέν είμαι αισιόδοξος γιά τήν συνέχεια,γιατί ακριβώς δέν υπάρχουν κινήματα αλλά ευκαιριακές συσπειρώσεις πού «φτιάχνονται» μέ τήν στιγμή καί τήν ψευδαίσθηση τής «σύγκρουσης» καί δέν τούς αφορά η επόμενη μέρα….Θά σού έλεγα επίσης πώς στά γεγονότα τού Δεκέμβρη χάθηκε η ευκαιρία νά συγκροτηθεί μιά μεγάλη δύναμη πού νά χτυπήσει από τά κάτω σάν πραγματική εξωκοινοβουλευτική αντιπολίτευση.Δέν μέ ενοχλεί νά χρησιμοποιήσω τόν όρο,αντιπολίτευση.Φθάνει νά είναι ανατρεπτική αντιπολίτευση καί όχι «αντιπολίτευση» τής βιτρίνας,τής τυφλής αντιπαράθεσης καί τού πλιάτσικου…..Γιά νά τά λέμε όλα….Μέ λίγα λόγια,αντί γιά νίκη είχαμε μιά ακόμη υποχώρηση καί τήν κηδεία τών αναρχικών(πού ξεπεράστηκαν στά γεγονότα)αλλά καί τών άλλων δυνάμεων θεσμικής ή μή αριστεράς

  2. Ο/Η Αggelos λέει:

    Προσυπογραφω το παραπανω σχολιο και οποιος δεν βλεπει το δρομο , ουτε τον γκρεμο βλεπει

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s